(Galeri 77)’de Yeni Sergi: “İçerisi ve Dışarısı”

Galeri 77, Gayane Avetissian, Roman Kakoyan, Harut Mnatsakanyan ve Arthur Tonakanyan’ın işlerinden oluşan “İçerisi ve Dışarısı” isimli seçkiye 23 Ekim’e kadar ev sahipliği yapıyor. Sergide, özellikle pandemi sürecinde önem kazanan “güvenli alan” arayışını, çoğu zaman bir diğerine dönüşen “içerisi” ve “dışarısı” kavramları üzerinden dört genç sanatçının sunduğu bakış açısıyla ele alınıyor.


“İçerisi ve Dışarısı”
Sergi

Sanatçılar: Gayane Avetissian, Roman Kakoyan, Harut Mnatsakanyan,
Arthur Tonakanyan
Tarih: 8 Eylül 2022 – 23 Ekim 2022
Yer: Galeri 77, Beyoğlu / İstanbul


Galeri 77, “güvenli alan” arayışındaki bizleri bu muğlak ve akışkan durumu sorgulamaya, galeri olarak yeni temsil etmeye başladığı Gayane Avetissian, Roman Kakoyan, Harut Mnatsakanyan ve Arthur Tonakanyan’ın işleri üzerinden okumaya ve anlamlandırmaya davet ediyor.

Sergide eserleri yer alan ilk sanatçı Gayane Avetissian, eserlerinde bizleri tamamen güvenli olduğunu düşündüğümüz bedenin içine, bilinç ve hatta bilinçaltının derinliklerine bir yolculuğa çıkarırken, kişinin kendini var edebildiği bu en güvenli alanda biriktirdiği tecrübe ve anıların zaman içinde kendisini nasıl şekillendirebileceği üzerine odaklanıyor. Avetissian’ın işleri sanatçının kişisel deneyimlerini, çocukluk travmaları, korkular ve felsefi fikirlerini yansıtır ve bu özgün görsel anlatılar soyutlamacılık, kavramsalcılık, ilkelcilik, yeni dışavurumculuk ve gerçekçilik kavramlarının kesişim noktasında yer alır.

“Kara Tahta” genel başlığı altındaki son serisinde Avetissian yalnızca eğitimin bir bütün olarak insan için temel önemini değil, aynı zamanda eğitim sisteminin toplum üzerinde hayati bir etkiye sahip olarak bizi nasıl dönüştürdüğünü de araştırmaktadır. Bu da bizi, bir kişinin başlangıçta “boş bir sayfa” olarak algılandığı ve bu nedenle tüm bilgilerin deneyim veya algıdan geldiği felsefi söylem “Tabula Rasa” perspektifine getirir. Sanatçı “Kara Tahta” serisiyle bir nevi kendi kara tahtalarını bizlere aktarırken; kurumsal eğitimi yeniden gözden geçirme fikirlerinden, “haklar” ve “yanlışlar” fikrinden ve okuldaki kara tahtaların aslında hayatın kara tahtalarına nasıl dönüştüğünden kaynaklanan anılarını ve deneyimlerini yansıtıyor.

Roman Kakoyan “içerisi” ve “dışarısı” kavramlarını eserlerinde bunların birbirlerine olan etkileri üzerinden sorguluyor. Sanatçı yarattığı iç mekân kompozisyonlarına sıklıkla dışarıyı gözlemleyebildiğimiz bir pencere yerleştiriyor. İçeride olma hissini kuvvetlendirmenin ötesinde bu pencereler aynı zamanda sanatçının dış etkilerin mekâna kazandırdığı zamana bağlı değişimleri de gözlemlemesine imkân sağlamakta. Kakoyan, günün farklı saatlerinde dışarıdan süzülen gün ışığının oluşturduğu uzayıp kısalan ışık-gölge oyunlarını ve bunların açığa çıkardığı yeni ilave geometrileri büyük bir titizlikle iç mekân kompozisyonlarına dahil ederek dış etkenlerin iç mekân üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor. Işık ve gölgenin meydana getirdiği karanlık ve aydınlık alanların oluşturduğu tezatlıklar ve bunların durağan mekâna kazandırdığı dinamizmi önemseyen sanatçı bu durumu “sessiz bir ortama biraz hareket getirme arzusu” olarak niteliyor.

Roman Kakoyan, ağırlıklı olarak tek kaçışlı perspektifle oluşturduğu iç mekân kompozisyonlarını Hockney’vari çarpıcı renk paleti, ışık, gölge ve çeşitli kontrastlıklarla zenginleştirerek yarattığı illüzyonik etkiyle izleyicinin derinlik algısını şaşırtan işleriyle ön plana çıkıyor. Sanatçı için strüktür çizme düşüncesi bina ve iç mekânların kendi sanatını anlatmakta arzu ettiği izlenimi yaratmanın en iyi araçları olduğunu keşfetmesiyle ortaya çıkan bir durum. Kakoyan’ın en başından beri temel arzusu çalışmalarındaki derinliği göstermek. Biçime daha çok ilgi duyan sanatçı, renkler söz konusu olduğunda onları anlık seçtiğini ve biçimin önüne geçmemesi amacıyla renklerin tonunu azaltmanın kendisi için önemli olduğunu vurguluyor.

Harut Mnatsakanyan’ın iç mekân tasvirlerinde ise Kakoyan resimlerinin aksine dışarıyla bağlantısı kesilmiş daha izole alanlar sunulmaktadır; pencerelerin resimde yer almadığı, izleyenin kendini tamamen içeride hissettiği, genellikle eylemsizliğin hüküm sürdüğü sessiz ve huzurlu görünen tekinsiz mekânlardır bunlar. Resimlerde “dışarısı” tam anlamıyla göz ardı edilmiştir. Ayrıca, sanatçının kompozisyonlarında kalabalıklar da yoktur; ya kendi kendine zaman geçiren tek bir figürün yer aldığı ya da sanki ansızın terk edilmiş gibi görünen iç mekânlar resmedilmiştir. Dağınık sehpa, okunmuş dergiler, açılıp tüketilmiş yiyecek ve içecekler, dumanı tüten fincanlar, çalışır durumdaki vantilatörün uçurduğu kağıtlar ve kurdeleler, açık unutulmuş televizyon gibi objeler buranın çok kısa süre önce terk edildiğinin ipuçları gibidir. Ortama büyük bir dinginlik hâkim olsa da tuhaf bir şekilde her yerde türlü türlü pozlar veren kedileri görürüz… Sanatçı, resimlerindeki işte bu gizem dolu ipuçlarını takip ederek izleyiciyi “orada neler yaşanmış” olabileceğine dair hayal kurmaya davet ediyor.

Mnatsakanyan’ın resimlerinde ışık ve gölge daha geri planda kalırken renk tamamıyla ön plana çıkıyor. Yüzen, süzülen ve hatta sıçrayan capcanlı renk patlamalarıyla büyük bir coşkunun yansıtıldığı bu renk şöleni sadece var olanı değil, aynı zamanda var olmayanı da resmetmek için kullanılıyor. Mnatsakanyan için eserlerinde zaman ve hareketi de resmetmek en az renk kadar önemli bir diğer unsur. Eserlerine zaman ve hareketi ekleyebilmek üzere sanki uzun pozlamayla çekilmiş fotoğraflarda olduğu gibi devinim halindeki nesnelerin sürekli değişen birbiri üzerine binmiş görüntülerini anımsatan düğümler yaratıyor ve bunları canlı karmaşık renk patlamalarıyla ifade ediyor. Sanatçı bu ilavelerin resimlerine dinamizm kazandırdığı görüşünde.

Serginin son sanatçısı Arthur Tonakanyan, seçkide yer alan eserleriyle izleyiciyi nüfus yoğunluğunun az olduğu kırsal alanlara taşıyarak içerisi olarak tanımlanan güvenli alanların dışarıda da mümkün olabileceği gerçeğiyle yüzleştiriyor; hem de ağaç, çimen gibi dışarıya ait elemanların içeriye taşındığı hibrit iç mekân kompozisyonlarıyla dikkat çekici bir ara kesit sunuyor. Tonakanyan, kırsal yaşama dair sahneler ile gündelik hayattan kesitler sunan kompozisyonlarıyla abartılı perspektif ve rengin ön plana çıktığı, yer yer figüratif soyut detaylarla bezeli eserler üreten bir sanatçı. Resimlerinde ya tamamen sükûnet ve huzurun hüküm sürdüğü uçsuz bucaksız köy manzaralarıyla, ya da iç ve dış alanların birbirine karıştığı hayali hibrit mekânlara yer veriyor. Sanatçının dış alan resimlerinde insan yoktur, sadece dramatik iniş ve çıkışların hâkim olduğu hareketli bir coğrafyaya sahip abartılı ve kısmen karikatürize edilmiş köy manzaraları resmedilmiştir.

Tonakanyan’ın iç mekân eserlerinde ise yine renk hep ön plandadır. Sanatçı, bu resimlerinde kimi zaman yer çekimine meydan okuyan objelerle donatılmış, duvarları olmayan ve sanki rüyadaymışız izlenimi veren tanımsız alanlar yaratıyor. Bu tuhaf iç mekânlar, dışarıda olması beklenen ağaç, çimen ve çiçekler gibi doğaya ait olanın içeriye eklemlendiği hibrit sürreal mekânlardır. Kompozisyona tek tük dahil edilmiş figürlerin bilinçli bir tercihle sanatçı tarafından detaylandırılmadan, bir silüet şeklinde veya bir şeylerin arkasına gizlenmiş olarak tamamen tanımsız ve anonim şekilde resmediliyor. Tonakanyan’ın resimleri yer yer resme sonradan eklenmiş kolaj gibi görünen detaylar da barındırıyor. Sanatçının iç mekân resimlerindeki ışık kaynağı alışılmadık şekilde izleyicinin olduğu taraftadır. Bu sebeple izleyenin arkasında kalan ve resimde hiç var olmayan nesnelerin gölgeleri de sıklıkla kompozisyona dahil edilmekte, hatta bazı resimlerinde fotoğraf çeken birinin gölgesinin fotoğrafa düşmesi gibi ressamın gölgesini dahi görülebilmekte.

17. İstanbul Bienali Paralel Etkinlikler programı içinde yer alan sergi, İstanbul dışında bulunan sanatseverlerin de takibi amacıyla eş zamanlı olarak çevrim içi ortamlardan da izleyicileri ile buluşabilecek. Bu amaçla; sergiye dair üç boyutlu sanal tur, çeşitli video ve paylaşımları Galeri 77 sosyal medya sayfaları (Instagram, Facebook, Twitter) ve web sitesi üzerinden takip edilebilir.

Sergi kataloğunu incelemek için: www.galeri77.com