tasarım ile / with design: Tasarım Odaklı Mekansal Müdahaleler Başlıyor…

Nomadmind çatısı altında oluşturulan ve Kültür İçin Alan tarafından desteklenen tasarım ile / with design projesine davet edilen tasarımcılar, İzmir’de dört farklı kamusal alanda kentlinin deneyimine ve etkileşimine olanak sağlayacak mekânsal müdahaleler/yerleştirmeler yapacak.

Projeye davet edilen tasarımcılar Tansel Özalp, Metehan Özcan, Onurcan Çakır, Derya Özkan ve Ayşenur Onaran ile beraber kentte tasarımla ilgili yereli ilgilendiren sorular geliştirilip bu sorular etrafında tasarım odaklı üretimlerini şekillendirecekleri yerleştirme/müdahaleleri, proje kapsamında belirlenen dört bölge olan Konak (Alsancak & Kemeraltı), Buca ve Bornova ilçelerinde Ağustos ve Eylül ayları içinde belirlenen tarihlerde her Çarşamba kentlinin deneyimlemesine açılacak.

tasarım ile / with design proje süreci, 9 Haziran 2021 Çarşamba günü saat 19.00’da tasarımcılar, aktörler ve kentliyi bir araya getiren çevrimiçi bir forum ile başlayacak. Forumda, mimar Şebnem Yücel’in moderasyonu ile mimar H. Cenk Dereli ve endüstriyel tasarımcı Elif Kocabıyık konuşmaları kapsamında İzmir kenti ve tasarım ilişkisi bağlamında bizlerle görüşlerini paylaşacaklar. Konuşmaları takiben projenin kavramsal çerçevesinde ortaya atılan sorular forum formatında tüm katılımcılarla birlikte tartışmaya açılacak. Forum simultane olarak Türkçe ve İngilizce’ye tercüme edilecek ancak bu özellikten faydalanabilmek için Zoom programının güncel sürümünün yüklenmiş olması gerekiyor.

Etkinliğe katılım için Zoom bağlantısı: https://us02web.zoom.us/j/87360342429 / Webinar ID: 873 6034 2429

Davetli tasarımcılar tarafından bahsi geçen dört ayrı semtte, kamusal alanda uygulanacak olan yerleştirme/müdahalelerin açılışları 11 Ağustos, 18 Ağustos, 25 Ağustos, 1 Eylül tarihlerinde yapılacak. Uygulamaların kamusal alanda kalmaları ve kentli ile etkileşime girmeleri bekleniyor.

“tasarım ile / with design” projesinin kapanış forumu ise, 8 Eylül 2021 Çarşamba günü proje sürecini aktarmak, İzmir’de yaşayan ve üreten tasarımcılar arasındaki diyaloğu güçlendirmek ve iş birliklerini
artırmak amacıyla gerçekleşecek. Kültür için Alan tarafından fonlanan ve İBB Akdeniz Akademisi, TMMOB Mimarlar Odası İzmir Şubesi, Grafik Tasarımcılar Meslek Kuruluşu, Türkiye Endüstriyel Tasarımcılar Meslek Kuruluşu Derneği İzmir Şubesi, İzmir Moda Tasarımcıları Derneği ve 4T Tasarım ve Tasarım Tarihi Topluluğu tarafından desteklenen tasarım ile / with design projesi kapsamında gerçekleştirilecek buluşmalar aracılığıyla İzmir’de katılımcı, etkileşimli ve süreklilik arz eden bir tasarım kültürün oluşmasına katkı sağlamak; kentliyle kurulacak diyaloglarla gelişebilecek veya güçlenebilecek bir tasarım anlayışı için uygun koşullar yaratmak hedefleniyor. Proje sürecine dair toplanan tüm arşivin ve görsel dökümantasyonun Eylül-Ekim aylarında bir kitaba dönüşmesi ve Kasım ayı içinde yayınlanması planlanıyor.

Ayrıntılı bilgi ve güncel etkinliklerden haberdar olmak için: tasarımile.net


Mekansal Yerleştirmeler/Müdahaleler İçin Belirlenen Dört Bölge

1. KONAK / Kemeraltı:
Kemeraltı, İzmir’in 7000 yıllık merkez çarşısıdır. İzmir’in farklı tarihi olaylarına tanıklık eden, sosyal ve kültürel katmanlarına ev sahipliği yapan bu alanda, bu fiziksel ve kültürel katmanlar görünür haldedir. Kemeraltı’nda eski ve yeni dükkânlar ile varlığını hala sürdüren bazı zanaatkarlar faaliyetlerini sürdürmektedirler. Bu bölge kentliler için, günlük hayatlarında ve alışverişlerinde hala çok popüler bir yer olmayı sürdürmektedir. Kemeraltı, bir yandan körfeze, diğer yandan ise M.Ö.4. yüzyıldan kalma tarihi Kadifekale’nin bulunduğu bir tepeye yaslanmaktadır.

2. KONAK / Alsancak:
Alsancak, çarşı bölgesi Kemeraltı’nın sosyal yaşantısının uzantısı olan kent merkezinin bir parçasıdır. İzmir’in eski sanayi bölgesini, ticari limanını ve eski liman bölgesini; dolayısıyla dinamizmini ve sosyal ilişkilerini de yansıtan bir bölge olan Alsancak; modern çağın başlangıcında şehrin en popüler buluşma noktası ve yerleşim yeri haline gelmiştir. Bu nedenle Alsancak’ın aynı zamanda, 19. yüzyıl ve modern mimarlık mirasına ait önemli örneklerin de yer aldığı bir bölge olduğu söylenebilir.

3. BORNOVA:
Tarih öncesi çağlardan beri bir yerleşim alanı olan Bornova, bölgede son 2 yüzyılda sürdürülen tarımsal faaliyetler ile ünlenmiştir. Şehrin bu kısmı, Osmanlı İmparatorluğu döneminde limanın hinterland’ına dahil olmuştur. Bornova-Alsancak arasındaki demiryolunun 19. yüzyıldaki inşasından sonra burası denizden uzak kırsal alanlardan biri haline gelmiştir. Bu nedenle burada, çoğunlukla Fransız, İtalyan ve İngiliz tüccar ailelerinden gelen eski levanten evleri bulunmaktadır. Bugün Bornova, 18. ve 19. yüzyıllardan kalma önemli mekânları, yapıları, ev sahipliği yaptığı üniversite kampüsleri ve bununla birlikte gelişen sosyal yapısı, yeşil alanları, bahçeleri ve sürdürülen küçük ölçekli tarımsal faaliyetleri ile çeşitli özelliklere sahip bir bölgedir.

4. BUCA:
Tarihi M.Ö. 7. yüzyıla kadar uzanan Buca, Meles nehrinin beslediği verimli toprakları ile her zaman ünlü olmuştur. Bölge, yüzyıllar boyu büyük üzüm tarlalarına ev sahipliği yapmıştır. 17. yüzyıldan sonra çoğunlukla Yunan, Fransız, İtalyan ve İngiliz tüccar aileleri burada yaşamaya başlamış ve Buca’nın bir kırsal bölge olarak fiziksel ve sosyal özelliklerinin gelişmesine katkıda bulunmuşlardır. Bu nedenle Buca da, Bornova gibi tarımsal faaliyetlerin yanında önemli bir modern kültürel ve mimari mirasa sahiptir. Bugün eski güzel levanten evleri, tarım alanları ve doğa parkları ile ünlü, kalabalık bir yerleşim alanıdır ve bir de Dokuz Eylül Üniversitesi’ne ait büyük bir üniversite kampüsüne sahiptir.

tasarım ile / with design Açılış Forumu Konuşmacılar & Moderatör:

Hasan Cenk Dereli yaratıcı üretimi radyo programcılığından, tasarım araştırmalarına, müzik ve etkinlik organizasyonuna uzanan doktora sahibi bir mimar. Mimari etkinlikler ve tasarım fikirleri üzerine çalışırken bir yandan da kentsel politika ve kentte yaratıcılığa odaklanıyor. İzmir’in tasarım kenti olma hedefini UNESCO Yaratıcı Kentler Ağı Tasarım Kenti kriterleri kapsamında değerlendiren doktora çalışmasını 2017 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi‘nde tamamlayan Dereli, 2013 yılından beri İzmir’de yirmiden fazla farklı yaratıcı alandan yüz doksanın üzerinde ilham veren kişiyi meraklı kentlilerle buluşturan PechaKucha Night İzmir etkinliğini düzenliyor. Kendi yarattığı NOBON markasını yönetiyor, mimari fikirler ve etkinlikler odağında çalışıyor. Çizim ve mimari yerleştirme ağırlıklı sanat işleri üretiyor. Çizimleri 2018 yılında Moskova Mimarlık Bienali’nden, İzmir Kemalpaşa Nif Bağları’nda uyguladığı “Zorunlu Göç” adlı yerleştirmesi 2019 Bükreş Trienali’nden ödül aldı.

Elif Kocabıyık İzmir Ekonomi Üniversitesi, Endüstriyel Tasarım Bölümü’nde öğretim üyesi ve araştırmacıdır. Doktora derecesini İstanbul Teknik Üniversitesi, Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü’nden almıştır. Araştırma ilgi alanları; tasarımın tarihsel, kültürel ve sosyal bağlamı, tasarım politikası, tasarımda kuram ve yöntembilimdir. 2016-2020 yılları arasında Endüstriyel Tasarımcılar Meslek Kuruluşu İzmir Şubesi (ETMK İzmir) başkanlığını yürütmüştür. 2019’dan beri İzmir Akdeniz Akademisi Tasarım Koordinatörü –İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı demokratik bir platform/düşünce kuruluşu– ve 2018’den beri Dünya Tasarım Örgütü (WDO) Toplum İrtibat Görevlisidir.

Şebnem Yücel 1993’de Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden mezun oldu. 1996 yılında devlet bursu kazanarak yüksek lisans ve doktora çalışmaları için Amerika Birleşik Devletleri’ne gitti. 1998’de University of Cincinnati’den yüksek lisans derecesini aldı. Doktora programına başladığı Arizona State University’de aynı zamanda yarı zamanlı öğretim görevlisi olarak Orientalism (Interdisciplinary Program in Humanities) ve Araştırma Yöntemleri (College of Architecture and Environmental Design) derslerini verdi. Doktora çalışmalarını 2003 yılında tamamlayarak mecburi hizmeti nedeniyle atandığı İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nde 2013’e kadar mimarlık tarihi, kuramı ve mimari tasarım stüdyosu derslerine girdi. 2018 yılına kadar İzmir’de özel üniversitelerde çalışan Yücel aynı zamanda İzmir Mimarlar Odası Yönetim Kurulu üyeliği, 4T Tasarım ve Tasarım Tarihi Topluluğu kurucu yönetim kurulu üyeliği yaptı. Ulusal proje yarışmalarında jüri üyeliği yapan ve uluslarası konferanslarda sunumları olan Yücel’in akademik çalışmaları mimarlıkta kültürel kimlik, batı-dışı modernlik ve temsiliyet konularına odaklanmaktadır. Yayınları arasında “Minority Heterotopias: The Cortijos of Izmir” (2016, ARQ: Architectural Research Quarterly;) “Regional/Modern and the Rest” (2015, Architecture, Culture, Interpretation); ve “Identity Calling: Turkish Architecture and the West” (2007, Architecture, Ethics and the Personhood of Place) yer almaktadır. Şu anda MEF Üniversitesi Mimarlık Bölümü’nde görev yapmakta ve bölüm başkanlığı görevini yürütmektedir.

tasarım ile / with design Tasarımcıları:

Tansel Özalp 1967 yılında Çanakkale’de doğdu. İlk ve orta öğrenimini Çanakkale ve Manisa’da tamamladı. İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinden 1993 yılında Lisans derecesini aldıktan sonra, İzmir’de çeşitli reklam ajanslarında tasarımcı ve sanat yönetmeni olarak çalıştı. 2001 – 2005 yılları arasında İzmir Devlet Tiyatrosu için kurumsal tasarımlar ve afiş tasarımları yaptı. 2006 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Grafik Tasarım Bölümünde Yüksek Lisans eğitimine yeniden başlayarak akademik çalışmalara döndü ve Yaşar Üniversitesinde 2007 yılı itibariyle Meslek Yüksekokulunda öğretim görevlisi olarak çalışmaya başladı. 2008 yılından bu yana çeşitli projelerde, ulusal ve uluslararası organizasyonlarda özgün baskı ve grafik tasarım alanında sergilere/enstelasyonlara katılarak sanatsal ve akademik çalışmalarını sürdürüyor. Halen Yaşar Üniversitesi Meslek Yüksekokulunda tam zamanlı öğretim görevlisi olarak Tasarım Bölümünde dersler veriyor.

Metehan Özcan (d.1975) İstanbul’da yaşıyor. Bilkent Üniversitesi İç Mimarlık Bölümünde lisans, Bilgi Üniversitesi Görsel İletişim Tasarımı Programında yüksek lisans derecelerini aldı. Dokuz Eylül Üniversitesi Sanatta Yeterlilik Programında öğrenim görmekte ve çeşitli üniversitelerde yarı zamanlı ders vermektedir. Özcan çoğunlukla Türkiye’deki modernist mekan tasarımı ve iletişimi konularıyla ilgilenir. Yakın dönem katldığı sergiler arasında İzmir’de yaşıyor ve üretiyor: Kent Müellifleri, Studio-X Istanbul (2018), Monomit, Galeri Nev, Ankara (2018), Cümleden Öteye Bir Şehir Vardı, SALT Ulus, Ankara (2016), Tasarım Kronolojisi, 3. İstanbul Tasarım Bienali (2016), Deadlands, NURTUREart, New York (2016) Hafıza Mekanları, Venedik Mimarlık Bienali Türkiye Ulusal Pavyonu (2014), Sahibinden Sayfiye, Depo İstanbul (2014), Lütfen Rahatsız Etmeyin, İstanbul Modern (2013) bulunuyor.

Onurcan Çakır (Dr. Mimar/Akustik Danışman) İstanbul’da doğdu. İstanbul Erkek Lisesinde ortaokul ve lise eğitimini tamamladı. 2009 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi – Mimarlık Bölümünden mezun oldu. Araştırma yapmak amacıyla yüksek lisans eğitiminin ikinci senesini Viyana Teknik Üniversitesinde geçirdi ve mimari akustik üzerine tez çalışmasını yine İTÜ’de teslim etti. 2012’de Urla’ya taşındı; İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü – Mimarlık Fakültesinde mimari akustik üzerine doktorasını 2019’da tamamladı. Çeşitli mimari proje yarışmalarında ödülleri ve akademik yayınlarda ağırlıklı olarak hacim akustiği, gürültü kontrolü, ses peyzajı ve mimari tasarım üzerine makaleleri bulunmaktadır. 2012-2018 yılları arasında İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsünde araştırma görevlisi olarak çalışmıştır. 2018 yılı bahar döneminden beri İzmir Ekonomi Üniversitesi – Mimarlık Bölümünde yarı zamanlı Öğr. Gör. Dr. olarak üçüncü sınıf mimari proje derslerine girmekte, bunun yanında mimari akustik dersi de vermektedir. Proje ve uygulamasını gerçekleştirdiği Barbaros Evi projesi ile 2015 Türkiye Mimarlık Yıllığına seçilmiştir. 2017’de yine Barbaros Evi projesi ile 4. İzmir Mimarlık Ödülleri’nde Jüri Özel Ödülü almıştır. 2019’da ise bu proje Berlin Mimarlar Odasında düzenlenen “Türkiye’de Çağdaş Konut Mimarlığı” sergisinde yer almıştır. Yerel malzeme kullanımının ön planda olduğu mimari tasarım ve uygulamalarına Onurcan Çakır Mimarlık adı altında Urla’da devam etmektedir.

Derya Özkan 1995 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık bölümünden mezun oldu. 2008 yılında ABD’de University of Rochester’dan Görsel ve Kültürel Çalışmalar alanında Ph.D. derecesi aldı. Doktora çalışmasında İstanbul şehrine odaklanarak “mekanın suiistimal değeri” kavramını geliştirdi. 2008-2016 tarihleri arasında Almanya’da Münih Ludwig Maximilian Üniversitesinde Avrupa Etnolojisi ve Kültürel İncelemeler Enstitüsünde doktora sonrası araştırmacı olarak çalıştı. 2011 ile 2016 yılları arasında Deutsche Forschungsgemeinschaft Emmy Noether programı tarafından fonlanan “Şark Şehrinden Cool İstanbul’a: Değişen İstanbul Tahayyülleri” başlıklı araştırma projesini yürüttü. Cool İstanbul. Urban Enclosures and Resistance (2015, Transcript Verlag) ve Commoning the City. Empirical Perspectives on Urban Ecology, Economics, Ethics (2020, Routledge) başlıklı iki derleme kitabı, pek çok dergi makalesi ve kitap bölümü yayınlandı. 2015 yılından bu yana İzmir Ekonomi Üniversitesinde çalışıyor. 2017-2020 yılları arasında Sinema ve Dijital Medya Bölüm başkanlığını yürüttü. Görsel kültür, kültürel çalışmalar, eleştirel teori, mekan teorisi, şehir çalışmaları, göç ve şehir, sinema ve şehir, toplumsal cinsiyet ve sinema alanlarında çalışmalarına devam ediyor.

Ayşenur Onaran Orta Doğu Teknik Üniversitesinde mimarlık yüksek lisans programı öğrencisi. Mimarlık lisans derecesini 2019 yılında İzmir Ekonomi Üniversitesinde tamamladı. İlgilendiği kent ve taşra çalışmaları, kimlik politikası ve gündelik hayat çalışmaları gibi alanları yalnız akademik araştırmalarla değil aynı zamanda fotoğraf çekerek de keşfediyor. Şimdilerde ise taşra alanlarda mekanı üreten stratejik ve taktiksel ilişkilere odaklanan tezi üzerinde çalışıyor.