[Kitap]: Türkiye’de Çevirinin Politikası ve Poetikası 1923-1960

Çeviribilim ve çeviri tarihi alanının önemli isimlerinden Prof. Dr. Şehnaz Tahir Gürçağlar’ın, Türkiye’de Çevirinin Politikası ve Poetikası 1923-1960 adlı eseri Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları etiketiyle raflardaki yerini aldı. Eserde, Osmanlı İmparatorluğu’nun son yüzyılından Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecine, hem modernizasyon hamlelerinde hem de “kültür planlaması” alanında önemli bir yer işgal eden çevirinin Cumhuriyet tarihine denk düşen dönemdeki tarihi ele alınıyor.

Çeviri tarihine yönelik araştırmalarda, daha çok Tercüme Bürosu’nun faaliyetine odaklanıldığını belirten Prof. Gürçağlar, oysa bu alandaki aktörlerin Büro ile sınırlı olmadığını edebiyat tarihi açısından çok zengin bir malzeme sunan örneklemelerle anlatıyor. Kemal Tahir’in Mayk Hammer, Selâmi Münir Yurdatap’ın Şerlok Holmes ve Arsen Lüpen “çeviri”lerinden Gulliver’in Seyahatleri’nin farklı versiyonlarına kadar pek çok örnek metni çeşitli açılardan değerlendiriyor.

Erken Cumhuriyet döneminde edebiyat çevirisi alanını şekillendiren “politika” ve “poetika”yı, yani kültürel planlama açısından ve alanın kendi iç mantığı açısından çeviri edebiyatın yerini ve normlarını irdeleyen Gürçağlar, çeviri kuramının kavramsal çerçevelerinden yararlandığı gibi onları yaratıcı bir şekilde de geliştiriyor.


Prof. Dr. Şehnaz Tahir Gürçağlar:
Gürçağlar, akademik çalışmalarını Boğaziçi Üniversitesi ve Kanada’da York Üniversitesi’nde sürdürmektedir. Çeviribilim ve çeviri tarihi alanında çeşitli makale ve derleme yayınların yazarıdır. Yayımlanmış başlıca eserleri: Kapılar, Çeviri Tarihine Yaklaşımlar (2005); The Politics and Poetics of Translation in Turkey, 1923-1960 (2008); Çevirinin ABC’si (2011); (Saliha Paker ve John Milton ile birlikte ed.) Tradition, Tension and Translation in Turkey (2015).