(Salt Galata)’da Yeni Sergi: “Başka Kayda Rastlanmadı”

Reşad Ekrem Koçu’nun İstanbul Ansiklopedisi için yaptırdığı yapı çizimlerinden bir seçki Fotoğraf: Mustafa Hazneci (Salt)

Salt’ın 24 Mayıs’tan itibaren kapılarını açacak yeni sergisi “Başka Kayda Rastlanmadı”, tarihçi ve romancı Reşad Ekrem Koçu’nun ömrünün büyük kısmını adadığı “İstanbul Ansiklopedisi”nin yayımlanmamış bölümlerine ışık tutuyor.


“Başka Kayda Rastlanmadı:
Reşad Ekrem Koçu ve İstanbul Ansiklopedisi Arşivi”
Sergi

Tarih: 24 Mayıs – 29 Ekim 2023
Yer: Salt Galata, Beyoğlu / İstanbul


İstanbul Darülfünunu Tarih Kürsüsü asistanı Reşad Ekrem Koçu
Kadir Has Üniversitesi Bilgi Merkezi – Salt Araştırma, Reşad Ekrem Koçu ve İstanbul Ansiklopedisi Arşivi

Salt’ın Kadir Has Üniversitesi iş birliğiyle 2018 yılından bu yana yürüttüğü “Reşad Ekrem Koçu ve İstanbul Ansiklopedisi Arşivi” çalışmaları kapsamında hazırlanan sergi, tarihçi ve romancı Reşad Ekrem Koçu (1905 – 1975) hayattayken ancak G harfine kadar basılabilmiş “İstanbul Ansiklopedisi”nin Z harfine kadarki ciltlerinin tasarım aşamasında kalan maddelerini arşiv malzemeleri üzerinden takip ediyor. Metin taslakları, kupürler, kolaj ve çizimlerin oluşturduğu malzeme, kendi ifadesiyle İstanbul’un “muazzam kütüğünü” çıkarma amacıyla yola çıkmış Koçu’nun tarih yazımındaki ayrıcalıklı konumunun ipuçlarını veriyor.

Salt Galata’nın katlarına yayılan sergi, içine yerleştiği yapıyı kentsel bir odak olarak ele alıyor ve malzeme seçkisini Galata semti etrafında kurgulanan bir çerçevede sunuyor. Koçu’nun 19. yüzyıl başlarından 20. yüzyıl ortasına uzanan bir zaman diliminde Galata ve yakın çevresine dair yarattığı müstesna kent imgesini ve sakinlerini gündeme getiriyor. Söz konusu yapıyı çevreleyen kentsel mekânda bir asır yaşamış olan “ayaktakımının”, İstanbul’un geleneksel mahalle düzeninin dışında yaşayanların “Reşad Ekrem Koçu ve İstanbul Ansiklopedisi Arşivi”ndeki izlerini sürüyor. Bazı maddelerin sonunda yer alan “hakkında başka kayda rastlanmadı” ibaresi ise resmî tarih yazımının dışına çıkılan noktaya işaret ediyor; başka yerde kaydı olmayanların şehrine bakıyor.

İstanbul Ansiklopedisi ile ilgili bir grafik tasarım dosyasından yazı karakteri çalışması örneği
Kadir Has Üniversitesi Bilgi Merkezi – Salt Araştırma, Reşad Ekrem Koçu ve İstanbul Ansiklopedisi Arşivi

29 Ekim’e dek devam edecek sergi paralelinde, Kadir Has Üniversitesi’nin yaklaşık 40 bin ögelik bir belge grubu hâlinde devraldığı arşivin dijital ortama aktarılarak çevrim içi erişime açılması planlanıyor. 19. ve 20. yüzyıl İstanbul’una farklı bir bakış açısı getirmeyi amaçlayan sergi ve arşiv projesine, çeşitli disiplinlerden araştırmacıların katkılarıyla hazırlanan bir e-yayın da eşlik edecek. Sergi kapsamında düzenlenecek etkinlikler saltonline.org ve Salt’ın sosyal medya kanallarından (Facebook, Twitter, Instagram) duyurulacak.