MACARLARIN TASARIMLARI TÜRKİYEDE” Sergisi İstanbul, Ankara ve Budapeşte’nin Ardından Bodrum’da!

Macar Kültür Merkezi ve Mimarlar Odası Bodrum Temsilciliği’nin işbirliği, Gül Baba Türbesi Mirasını Koruma Vakfı’nın desteği ve Oasis Bodrum’un ev sahipliğinde gerçekleşen sergi 10-27 Eylül 2021 tarihlerinde ziyarete açılıyor. Alanında değerli araştırmacıve akademisyenlerin katkılarıyla hazırlanan sergi, Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarından Türkiye’nin ilk elli yılına kadar olan mimari dünyaya ışık tutuyor. 


“Macarların Tasarımları Türkiye’de: Geç Osmanlı’dan Erken Cumhuriyet Türkiye’sine Macar Mimarların Gerçekleştirilmemiş Projeleri”

Yer: Oasis Bodrum Toplantı Salonu
Tarih: 10-27 Eylül 2021


“Macarların Tasarımları Türkiye’de, Geç Osmanlı’dan Erken Cumhuriyet Türkiye’sine Macar Mimarların Gerçekleştirilmemiş Projeleri” sergisi Türkiye, Macaristan, İtalya ve Almanya’da titiz bir arşiv taraması sonucu hazırlandı. Osmanlı İmparatorluğu’nun 19. yüzyıldaki son döneminden 20. yüzyılın ilk yarısındaki Türkiye ile yeni başkent Ankara’nın inşası başta olmak üzeremodernist hareketin yaratıcılarının profilini yansıtırken, son dönem mimari anlayışına ışık tutuyor ve ortak kültüre katkı sağlıyor.

Sergi, ünlü Macar mimarlar tarafından tasarlanan fakat hayata geçmemiş bina projelerini, birbiriyle iletişimli bir şekilde görmeyi ve yorumlamayı mümkün kılıyor. Cumhuriyet’in ilk döneminde çok sayıda Alman, Fransız ve Avusturyalı mimarın çalışmalar yaptığı biliniyor. Araştırmalar, Macar bilim insanı ve profesyonellerinin çalışmalarının da hayli etkili olduğunu ortaya koyuyor. Serginin bir başka amacı ise projelerin, tarihi bir çerçeve içerisinde dönemin Alman-Türk mimarlık ilişkileriyle de karşılaştırılmasını sağlıyor.

Sergi ayrıca ziyaretçilerin, İstanbul ve Ankara’nın önemli bölgeleri için tasarlanan binaların çizimlerine baktığında bu projeler eğer gerçekleştirilmiş olsaydı nasıl dururdu diye hayal etmelerine de imkan sağlıyor. Bunu canlandırmak içinse, Gül Baba Türbesi Mirasını Koruma Vakfı’nın desteğiyle hazırlanan bir dizi video sergi mekanında ekranlarda dönüyor. Ayrıca bir anket sayesinde ziyaretçiler, bir mimari proje jürisindeymiş gibi hayata geçmesini istediği yapıya oy verebiliyor.

1937 – Alfréd Bardon ve Károly Dávid: Karaköy’deki Uluslararası Liman Ziyaretçi Salonu proje yarışması için teslim edilmiş olan, “Yelken” isimli proje – Karaköy, İstanbul

Tüm bu eserlerin yanı sıra, Mimar Kemaleddin Bey, Sedad Hakkı Eldem, Zühtü Başar, Ekrem Hakkı Ayverdi gibi dönemin önemli Türk mimarlarının projeleri de sergide yer alıyor.

Serginin hazırlık aşamasına Budapeşte Teknik ve Ekonomi Üniversitesi Mimarlık Tarihi ve Tarihi Eserlerin Koruması Anabilim Dalı, Macar Kültür Merkezi İstanbul, Yıldız Teknik Üniversitesi ve Türk Mîmârîsi Araştırma Merkezi’ni temsil eden; Dr. Gergő Máté Kovács, Dr. Gábor Fodor, Prof. Dr. Nur Urfalıoğlu, Dr. Zafer Sağdıç, Mehmet Emin Yılmaz, Orkun Dayıoğlu ve Dr. Péter Rabb gibi alanında önemli isimlerin yoğun katkıları bulunuyor.

Yüz yirmi beş yıllık geçmişe sahip Tungsram Elektrik ve Aydınlatma’nın desteğini yanına alan, İstanbul, Ankara ve Budapeşte’de pandemi koşulları altında sergilenmesine rağmen ilgiyle karşılanan ve meraklılarını günümüzden alıp tarihi bir yolculuğa çıkaran serginin yeni durağı ise Bodrum oluyor.

1956 – LAKÓTERV (István Janáky, József Körner, Péter Molnár, Antal Vass ve István Zilahy): Kavala Oteli projesi – Fenerbahçe, İstanbul

Macar mimarların sergide yer alan, proje olarak sunulmuş fakat hayata geçmemiş tasarımları:

  • 1856 – Imre Henszlmann: Kırım Savaşları’nda hayatını kaybeden İngiliz askerlerini anmak üzere İstanbul’da kurulacak bir kilisenin proje yarışmasına teslim edilmiş olan tasarımı, Soli-Deo-Gloria takma ismiyle – Beyoğlu, İstanbul
  • 1937 – József Vágó: TBMM binası tasarım yarışması – Çankaya, Ankara
  • 1937 – Alfréd Bardon ve Károly Dávid: Karaköy’deki Uluslararası Liman Ziyaretçi Salonu proje yarışması için teslim edilmiş olan, “Yelken” isimli proje – Karaköy, İstanbul
  • 1938 – FerencHillinger: İstanbul Boğaziçi’nde bir konutun taslak krokisi – İstanbul
  • 1956 – LAKÓTERV (István Janáky, József Körner, Péter Molnár, Antal Vass ve István Zilahy): Kavala Oteli projesi – Fenerbahçe, İstanbul
  • 1957 – LAKÓTERV (István Janáky, GyörgyJánossy, Olga Mináry, LajosZalaváry): İşhane (apartman ve ofis binası) – Ulus, Ankara
1937 – József Vágó: TBMM binası tasarım yarışması – Çankaya, Ankara

Sergi ile ilgili ayrıntılı bilgi için: www.macarkulturmerkezi.com


Macar Kültür Merkezi:
Macar Kültür Merkezinin amacı, Macar kültürü, eğitimi ve biliminin üstün başarılarının uluslararası düzeyde yaygınlaştırılmasında özel bir rol oynamaktır. Dünyanın yirmi dört farklı ülkesinde yirmi altı adet Macar Kültür Merkezi faaliyet göstermektedir. Yurtdışındaki bu kültür ağı,Macaristan’da ve yurtdışındaki Macarların kültürel değerlerini, ilişkilerini besler ve inşa eder. Ayrıca bir diğer amacı, Macaristan’ın ve Macar ulusunun kültürel başarılarını ve değerlerini tüm dünyaya sunmaktır. Merkezler, Macaristan’ı modern bir ülke olarak tanıtmayı, en modern kültürel eğilimlere ayak uyduran, yaratıcılığa ve kültürel çeşitliliğe vurgu yaparak geleneksel değerlerine saygı duyan ve onları beslemeyi amaçlayan bir ülke olarak temsil eder.

İstanbul Macar Kültür Merkezi
Macar kültür faaliyetlerini hayata geçirecek yurt dışındaki ilk devlet kurumu, Macar Bilim Enstitüsü adıyla İstanbul’da açılmıştır. Osmanlı İmparatorluğu’nun başkentinde ortak tarihe yönelik ve arkeolojik araştırmalar neticesinde kurulan enstitü, yönetim kurulu açılış toplantısını ilk kez 21 Kasım 1916’da gerçekleştirmiştir. Bu tarih böylece, kurumsallaşmış Macar kültür diplomasisinin doğum günü olarak kabul edilmektedir.