[Kitap]: İstanbul Yangın Kuleleri ve Çığırtkanları

Mimarlık, iç mimarlık, şehircilik, kentleşme, peyzaj tasarımı, arkeoloji, kültür, sanat vb. konu başlıklarında kitaplar yayımlayan YEM Yayın’ın, Türkiye Yangından Korunma ve Eğitim Vakfı işbirliği ile yayımladığı İstanbul Yangın Kuleleri ve Çığırtkanları adlı yeni kitabı çıktı.

Eski bir itfaiyeci, eski itfaiye müdürü, akademisyen Prof. Dr. Abdurrahman Kılıç; ilk itfaiye teşkilatının kurulmasından günümüze kadar başta yangın kuleleri olmak üzere “İstanbul ve Yangın” tarihini izliyor. Yanan ve her defasında yeniden ahşap yapılan yangın kulelerini anlatıyor. Yangınların sebepleri ve sonuçları üzerinde durarak patlıcan yangınlarını, kundaklama, yağmalama olaylarını açıklıyor. Köşklüler, didebanlar, bekçi babalar, baltacılar ve tulumbacılardan oluşan çok çeşitli görevlerdeki yangın çığırtkanlarını, konumlarından giysilerine kadar aktarıyor. Ağakapısı Yangın Köşkü, Galata Yangın Kulesi, Beyazıt Yangın Kulesi, İcadiye Yangın Kulesi ile Süleymaniye Camisi minarelerinden yangınların gözlenmesini anlatıyor.

İstanbul yüzyıllarca işgal edilir, yağmalanır, depremlerde yerle bir olur ama hiçbir şeyden çekmez yangından çektiği kadar. Görkemli saraylar, uzun çarşılar, ahşap konaklar, hanlar; içlerindeki oymalı mobilyalar, el yazması kitaplar, nadide eserler ve anılarla birlikte şehrin hafızası da büyük yangınlarla yitirilir. Poyrazlı ve lodoslu günlerde hızla yayılan, bazen bütün bir semti kaplayan İstanbul yangınları sadece yapıları küle çevirmek ve can almakla kalmaz aynı zamanda siyasal sonuçlar da doğurur. Yangın nedeniyle yeniçeri ağaları sürgüne gönderilir, sadrazamlar görevlerinden alınır, padişahlar indirilmek istenir.

Abdurrahman Kılıç; büyük bir yangında padişah ne yapardı, baltacıların görevi neydi, yeniçeriler ayaklanırken neden yangın çıkarırdı, kulelerden yangın nasıl duyurulurdu gibi merak edilen soruların cevaplarının yanı sıra ahşap mimarinin yangınla ilişkisini, itfaiyeciliğin mahalli ve gönüllülük esasını, zamanla devlet sistemi içerisine nasıl yerleştiğini kendi tecrübeleri ve araştırmaları ışığında, İstanbul Yangın Kuleleri ve Çığırtkanları’nda ayrıntılarıyla ortaya koyuyor.

Abdurrahman Kılıç, kulelere ve bu kitabı hazırlamasına ilişkin özetle şunları söylüyor:

“Yangın kuleleri ve yangınların duyurulmasıyla tarihçiler fazla ilgilenmemişler. Yapılan savaşlarla ve devlet adamlarıyla ilgili bilgilere oranla yangın tarihine çok az yer verilmiş.  Yangın kuleleriyle ilgili bilgileri daha çok seyahatnameler, arşiv kayıtları, kitabeler ve hatıralardan elde ediyoruz. Ancak, özellikle hatıralarda kulaktan dolma, çarpıtılmış, yanlı ve yanlış haberlerle, abartılmış olaylarla sık karşılaşıyoruz. Münferit olayların genelleştirildiğine rastlıyoruz. Günümüzde ise internetteki bilgi kirliliği yangın biliminin ve tarihinin öğrenilmesine zarar vermektedir.  Maalesef itfaiyenin kurulması, tulumbacılar ve kulelerle ilgili yanlış bilgiler fazlasıyla dolaşımda bulunmaktadır. Kuleler geçmişimizi geleceğimize bağlayan köprülerdir. Bu bağın kopmaması, güçlenmesi gerekir. Geçmişini bilmeyen geleceğini tasarlayamaz. İtfaiye tarihine zerre kadar da olsa katkıda bulunmak için cesaretimi toplayarak bu kitabı yazmaya başladım.”

Kitaba tüm seçkin kitap satış noktalarının yanı sıra YEM Kitabevi’nin Fulya’daki mağazasından ve http://www.yemkitabevi.com internet adresinden ulaşılabilir.


İstanbul Yangın Kuleleri ve Çığırtkanları
Yayınevi:
YEM Yayın
Yazar: Abdurrahman Kılıç
Editör: Simlâ Sunay
Baskı: 1. Baskı
Basım Tarihi: Ocak 2019
Dil: Türkçe
Boyut:19,5×27 cm
Sert kapak, ciltli, renkli baskı


Yem Yayın:
Türkiye mimarlık ve tasarım ortamına kalıcı katkılarda bulunmak, düşünsel ve teknik konularda yaygın bir bilgi paylaşım ortamı sağlamak amacıyla 1968’den bu yana kesintisiz olarak sürdürdüğü yayıncılık çalışmalarıyla ülkemiz mimarlık yayıncılığı alanında çok özel ve önemli bir yere sahiptir. Eklenecek yeni başlıklar, ürünler ve iletişim yöntemleriyle yayın yelpazesini genişleterek hizmetlerini sürdürmek YEM Yayın’ın ana hedefidir.

Yem Kitabevi:
1973’ten bugüne, alanında öncü olan YEM Yayın kitapları başta olmak üzere, Türkiye’nin ve dünyanın önde gelen yayınevlerinin mimarlık, iç mimarlık, tasarım, inşaat mühendisliği, şehircilik, kentsel planlama, çevre, kültür, sanat vb. alanlarının uzmanlarınca hazırlanmış on binlerce Türkçe ve İngilizce kitabı okurlarına sunan, Türkiye’nin bu alanda uzmanlaşmış tek kitabevidir. YEM Kitabevi’nin tüm kitaplarına İstanbul Fulya’daki merkezinin yanı sıra http://www.yemkitabevi.com adresinden de kolayca ulaşılabilir.