(Pera Film)’de: “Ev Diye Bir Yer”

Pera Müzesi, 16 Eylül-12 Kasım 2017 tarihleri arasında 15. İstanbul Bienali “iyi bir komşu”ya ev sahipliği yapıyor. Bu tema kapsamında Pera Film, Bienal küratörleri Elmgreen ve Dragset’in ev tanımından yola çıkan bir program sunuyor:

“Gündelik deneyimler yoluyla davranış rutinlerinin ve değerlerin oluştuğu bir alan olarak tanımlanan ev, aynı zamanda bir aidiyet — bir “kök salmışlık” — duygusunu ortaya çıkaran bir yer. Bu sergi, özel alanlarla ilişkilenen farklı yaşam tarzlarını ve içinde yaşayanlar olarak bizlerin evdeki alanları en iyi şekilde kullanma ve kişiselleştirme biçimlerini araştıracak. Böylece, evin nasıl da farklı kimliklere dair ipuçları barındırabileceğini ve tarih boyunca kendini ifade etmenin bir aracı olarak nasıl işlev gördüğünü inceleyecek.”

Pera Film’in Ev Diye Bir Yer başlıklı film programı, insanların evleriyle ilgili hikâyelerini ve kurdukları ilginç ilişkileri farklı açılardan inceleyen filmleri bir araya getiriyor. Amerika, Avrupa ya da Türkiye gibi farklı coğrafyalardan olmalarına rağmen benzer kaderlere sahip karakterler mercek altına alınıyor. Onları kabuslarıyla yüzleştiren olgu ise çoğu zaman kentsel dönüşüm ya da ekonomik kriz… Aralarında kapı komşuları ya da birlikte yaşadıkları insanların tehdidi altında olanlar da var ki, işte onlar da tıpkı bienal gibi “iyi bir komşu”nun nasıl olması gerektiği üzerine düşündürüyor.

Pera Film’in Ev Diye Bir Yer programı yalnızca barınma değil, aidiyet ihtiyacımızı da karşılayan evimizi kaybetme korkusundan yola çıkarak, 15. İstanbul Bienali’ne eşlik ediyor.

PROGRAM

6 Ekim / Cuma
21:00 Yuva | Home (98’)

7 Ekim / Cumartesi
17:00 Leviathan (140’)

8 Ekim / Pazar
14:00 La Soledad (89’)
16:00 99 Ev | 99 Homes (112’)

11 Ekim / Çarşamba
19:00 Köpekler |Straw Dogs (113’)

13 Ekim / Cuma
19:00 Leviathan (140’)

14 Ekim / Cumartesi
14:00 Versay Kraliçesi |The Queen of Versailles (100’)
16:00 La Soledad (89’)
18:00
 Yuva |Home (98’)

15 Ekim / Pazar
13:00 Doğulu Çocuklar |Eastern Boys (128’)
16:00 Zerre | Particle (80’)
18:00 Versay Kraliçesi | The Queen of Versailles (100’)

2 Kasım / Perşembe
19:00 Doğulu Çocuklar | Eastern Boys (128’)

10 Kasım / Cuma
19:00 Boz Bahçeler | Grey Gardens (94’)
21:00 99 Ev | 99 Homes (112’)

11 Kasım / Cumartesi
14:00 Zerre |Particle (80’)

12 Kasım / Pazar
14:00 Köpekler |Straw Dogs (113’)
16:00 Boz Bahçeler | Grey Gardens (94’)

FİLMLER

La Soledad
Yönetmen: Jorge Thielen Armand
Oyuncular: José Dolores López, Adrializ López, Marley Alvillares, Jorge Thielen Hedderich, María Agamez Palomino, Cristina Armand
Venezüela, Kanada, İtalya, 2016, 89’, renkli / color | İspanyolca; Türkçe altyazılı

José, Venezüella’nın başkenti Caracas’ta ailesiyle beraber sığındıkları bir evde fakir bir hayat süren genç bir baba. Kuşaklardır hizmet verdikleri aile, ekonomik güçlükler nedeniyle hep birlikte yaşadıkları La Soledad adlı binayı satışa çıkarınca, José’nin yeni bir hayat kurma zorunluluğu onu ve ailesini daha da sıkıştırıyor. Bir ülkenin sosyal atmosferi, yıkılmak üzere olan bir bina metaforunda canlanıyor; geçmişe ve birbirine tutunan bir ailenin ekonomik güçlüklerle olan savaşı kimi zaman şiirsel bir büyünün etkisinde, kimi zaman bir belgesel gerçekliğinde işleniyor. Jorge Thielen Armand’ın gerçek olaylardan esinlendiği ilk filmi La Soledad’da mahallenin gerçek sakinleri de rol almış.

 

Zerre | Particle
Yönetmen: Jale Arıkan, Rüçhan Çalışkur, Özay Fecht, Remzi Pamukçu, Ergun Kuyucu,  Dilay Demrok
Oyuncular: Ricardo Darín, Oscar Martínez, Inma Cuesta
Türkiye, 2012, 80’, renkli | Türkçe

Zeynep, kentsel dönüşüme kurban gitmek üzere terk edilmiş binalarla dolu Tarlabaşı sokaklarındaki yıkık dökük bir dairede annesi ve kızıyla hayatta kalmaya çalışıyor. Evrende kapladığı yer bir zerre kadar olan Zeynep, bir kadın, bir işçi ve bir anne. Kamera onu bir an bile yalnız bırakmıyor, işinden kovulup yeni bir iş bulma mücadelesi verirken, evini ve ailesini elinde tutmaya çalışırken, karanlık sokaklarda ve atölyelerde çırpınırken izliyor. Jale Arıkan’ın güçlü performansıyla etkisi daha da artan film, içinde yaşadığımız şehrin klostrofobik ve çoğu zaman görmezden gelinen yanlarını yüzümüze vuruyor.

99 Ev | 99 Homes
Yönetmen: Ramin Bahrani
Oyuncular: Andrew Garfield, Michael Shannon, Laura Dern
ABD, 2014, 112’, renkli | İngilizce; Türkçe altyazılı

Dennis, Florida’nın en güneşli kentlerinden Orlando’da annesi ve oğluyla yaşayan genç bir baba, bir inşaat işçisi. Ekonomik krizin etkisini en acı şekilde hisseden yüz binlerce insan gibi, bir gün kapısı bir emlak komisyoncusu, Rick Carver tarafından çalınıyor ve mahkeme kararıyla evinden çıkarıldığını öğreniyor. Çaresiz ve gururu incinmiş bir şekilde denileni yaptıktan hemen sonra Dennis’in karşısına bir fırsat çıkıyor: Rick Carver için çalışmak. Hayatını ve ailesini kurtarmak için başka hayatları ve aileleri kendi durumuna düşürmeyi seçen bir adamın ikili yaşamını konu alan 99 Ev, Andrew Garfield, Michael Shannon ve Laura Dern gibi yıldız oyuncuları bir araya getiriyor.

Leviathan
Yönetmen: Andrey Zvyagintsev
Oyuncular: Alexey Serebryakov, Elena Lyadova, Vladimir Vdovichenkov, Roman Madyanov
Rusya, 2009, 140’, renkli | Rusça; Türkçe altyazılı

Kolya, Rusya’da, Barents Denizi kıyısındaki bir sahil kasabasında, ailesiyle sıradan bir yaşam sürüyor. Sahip olduğu bir parça toprak üzerinde güzel bir evi ve onun yanı başında ufak bir tamirci dükkanı var. Kasabanın yozlaşmış belediye başkanı, toprağına el koymaya ve üzerindeki her şeyi yıkmaya niyetlendiğinde Kolya, Moskova’dan bir avukat arkadaşını evine davet ediyor. İkilinin belediye başkanına ve sisteme karşı açtığı savaş sürdükçe, yozlaşmış düzenin farklı katmanları devreye giriyor, her şey daha zor ve daha derin hale geliyor. Günümüz Rus sinemasının muhalif yönetmenlerinden Andrey Zvyagintsev’in Leviathan’ı, En İyi Yabancı Dilde Film dalında Oscar’a aday gösterilmişti.

Jackie and her children, Orlando, Florida
©Lauren Greenfield 

Versay Kraliçesi | The Queen of Versailles
Yönetmen: Lauren Greenfield
ABD, Hollanda, İngiltere, Danimarka 2012, 100’, renkli | İngilizce; Türkçe altyazılı

Sekiz çocuklu Siegel Ailesi, Amerikan rüyasını tam anlamıyla yaşayan, yaşam tarzları lüks ve tüketim sözcükleriyle özdeşleşmiş, milyarder bir aile. Ta ki işler fazlasıyla ters gidene kadar… Siegeller Versay Sarayı’ndan esinlenerek yapılan ve Amerikan tarihinin en pahalı aile evi olarak tarihe geçecek yeni yuvalarının inşaatıyla meşgulken, ünlü fotoğrafçı Lauren Greenfield ilk filmi için bu süreci belgelemeye karar veriyor. Filmi bir anda büyük bir krizi en gerçekçi şekilde belgeleyecek olan yönetmenin, çekimler sırasında patlak verecek ekonomik krizden tabii ki haberi yok. İşin komik yanı, Jackie Siegel’in de yaşam standartlarını düşürmeye ya da harcamalarını kısmaya pek niyeti yok! Versay Kraliçesi, tarihe tanıklık eden, şaşırtıcı ve eğlenceli bir belgesel.

Doğulu Çocuklar | Eastern Boys
Yönetmen: Robin Campillo
Oyuncular: Olivier Rabourdin, Kirill Emelyanov, Daniil Vorobyov
Fransa, 2013, 128’, renkli | Fransızca; Türkçe altyazılı

Daniel, Paris’te iyi bir yaşam süren, 50’li yaşlarda bir iş adamı. Bir gün, gizliliğini koruyarak ve cesaretini toplayarak, Doğu Avrupa’nın farklı ülkelerinden fuhuş için Paris’e gelen ya da getirilen yüzlerce erkek çocuktan biri olan Marek’i evine davet ediyor. Ertesi gün Daniel’in kapısı bir kez daha çalınıyor, fakat Marek’i içeri davet ettiğinde, bu kez yalnız olmadığını anlıyor. Doğulu Çocuklar, kişisel alanının ve iç dünyasının kapılarını açtığı bir yabancının tuzağına düşen çaresiz bir adamın, vicdanı ve korkularıyla yüzleşmesini konu alıyor.Film, 120 BPM ile bu yılki Cannes Film Festivali’nin Jüri Büyük Ödülü’nü kazanan yönetmen Robin Campillo’nun imzasını taşıyor.

Yuva | Home
Yönetmen: Ursula Meier
Oyuncular: Isabelle Huppert, Olivier Gourmet, Adélaïde Leroux, Madeleine Budd, Kacey Mottet Klein
İsviçre, Fransa, Belçika, 2008, 98’, renkli | Fransızca; Türkçe altyazılı

Üç çocuklu bir aile, yaklaşık on yıl önce inşa edilmesine rağmen kullanılmayan bir otobanın kenarındaki küçük evlerinde, huzur içinde yaşıyor. Bir gün, hiç beklenmedik bir şey oluyor ve otoban hizmete açılıyor. Sürekli akan trafik ve gürültüsü, yıllardır gözlerden uzak yaşayan bu ailenin tüm düzenini altüst ediyor. Kendi gündelik yaşamlarını ve hayatlarını inşa etmişken, yaşamları bir anda tersine dönüyor. Avrupa sinemasının usta oyuncuları Isabelle Huppert ve Olivier Gourmet’i bir araya getiren Yuva, belgeselci Ursula Meier’in ilk uzun metrajlı filmi.

Köpekler | Straw Dogs
Yönetmen: Sam Peckinpah
Oyuncular: Dustin Hoffman, Susan George
İngiltere, ABD 1971, 113, renkli | İngilizce; Türkçe altyazılı

David Sumner, Amerika’daki yaşamından ve ülkesindeki şiddet eğiliminden bıkmış bir astrofizikçi. İngiliz eşi Amy’le beraber İngiltere’ye taşınmaya karar vermelerinin altında bu nedenler yatıyor. Henüz inşaatı sürerken taşınmak zorunda kaldıkları yeni evlerinin yapımı sırasında, korktukları başlarına geliyor. David ve Amy, önce inşaatta çalışan işçiler tarafından, ardından komşuları tarafından zorbalığa ve şiddete maruz kalıyor, kendilerini güvende hissetmek için taşıdıkları evleri hedef gösteriliyor ve kanlı çatışmalara sahne oluyor. Dustin Hoffman’ın başrolünde yer aldığı Köpekler, En İyi Orijinal Müzik dalında Oscar’a aday gösterilmişti.

Boz Bahçeler | Grey Gardens
Yönetmen: Ellen Hovde, Albert Maysles, David Maysles, Muffie Meyer
ABD,  1975, 94’, renkli | İngilizce; Türkçe altyazılı

Edith Bouvier Beale ve Edith Bouvier Beale, ya da Edie ve “Küçük Edie”… Gözlerden uzakta, yıkılmaya yüz tutmuş köşklerinde bir arada ama birbirlerine rağmen yaşayan bu 80 yaşındaki anne ve orta yaşlı kızı, ABD’nin sansasyonel first-lady’si Jacqueline Kennedy’nin halası ve kuzeninden başkaları değil. Yönetmen Maysles Kardeşler, East Hampton’daki Boz Bahçeler adındaki köşkte kediler ve rakunlarla iç içe yaşayan bu anne-kızı ziyaret edip, eksantrik yaşamlarını belgelemeye karar veriyor. Sürekli birbirleriyle laf dalaşına giren, birbirlerinin sözünü kesen bu sıra dışı iki kadın, kimi zaman yok olmakta olan bir evde yaşamak için belirli bir çılgınlık seviyesine sahip olmanız gerektiğini kanıtlıyor.