Y. Mimar Tevfik İlter: “Bu eğitim sistemiyle mimar yetişmez”

Tevfik İlter

Mimarlar Odası Eskişehir Şubesi’nin Mimar Sinan’ın Ölüm Yıldönümü etkinlikleri kapsamında düzenlediği panelde konuşan Yüksek Mimar Tevfik İlter, eğitim sistemini eleştirerek, “Mimarlık eğitiminde akıl yürütmeyi kaldırdılar, bu yüzden akıl yoran eserler ortaya koyan mimarlar yetişmiyor” dedi.

Restorasyon mimarisi alanında yetkin isimlerden biri olan İlter, panelde Mimar Sinan’ın eseri Ayasofya (Hürrem Sultan) Hamamının restorasyon sürecindeki bulgularını açıklarken mimarlık eğitimindeki aksaklıkları dile getirdi.

Tevfik İlter
Tevfik İlter

“Mimar Sinan’ın eserleri inanılmaz akıl yorar. Şimdi akıl yoran eserlere rastlamıyoruz çünkü eğitim sistemi öğrencileri bilgiden uzaklaştırdı. Herşeyi bildiğini zanneden müteahhit kesiminin isteklerini yerine getirmekten başka bir iş yapmıyorlar. Mimarlık eğitiminden tasarı geometri, yapı gibi dersleri kaldırdılar. Öğrenciler bilgiden araştırmadan  uzaklaştı, şablonlar, reçetelerle okulu bitiriyorlar. Buatın yerini bilmeyen mimarlar yetişiyor. Horasanı bilmeyen, ahşabı tanımayan mimarlar restorasyon işi yapıyor. Bilgi var ama isteyen yok. Öğrenciler o kadar boş yetişiyor ki, soru soramıyorlar. Eğitim çok farklı bir yere geldi. Ben bu eğitim sisteminden kendimi kurtardım. Kocaeli Üniversitesi’ndeki görevimden ayrıldım” şeklinde konuşan İlter, mimarlığın bilgi ile değil el yordamıyla, deneme yanılma yöntemiyle yapılmaya başlandığını öne sürdü.

Estetiğin sadece görgü ile ilgili olmadığını, temel unsurun bilgi olduğunu vurgulayan İlter, “Mimarlığın çok farklı bir bakış açısı olmalı, kafadan atarak ya da ben bilirim diyerek eser ortaya konamaz. Hürrem Sultan Hamamı restorasyonu sırasında işveren bakır yerine titanyum hamam tası yaptıracağını söylediğinde itiraz etmiştim, dinlemedi. Düşen titanyum taslar hamamın mermerlerini kırınca ne söylemek istediğimi anladı ama iş işten geçti. Bizim alanımızda o kadar çok insan laf söylüyor, o kadar çok işimize karışılıyor ki, ‘beyler karışmayın bu sizin işiniz değil, sizin alanınız değil’ diyorum dinleyen kim? Sinan’ın üstünde yapı olmayan temeli neden 7 yıl beklettiğini anlayamıyorlar, horasan sıvanın mukavemet değerini bilen bir tek kişi tanımıyorum. Bu kişiler restorasyon işi yapıyor. Yıldız Teknik dahil bütün üniversitelere horasan numunesi yapmayı teklif ettim ‘biz biliyoruz’ diyerek kabul etmediler. Elindeki planı okuyamayacak derece akıl yürütemeyecek öğrenciler yetiştiriliyor, ne yazık ki eğitim sistemimiz bu hale geldi.” dedi.

Panel sonunda Tevfik İlter’e teşekkür plaketi veren Mimarlar Odası Eskişehir Şubesi Başkanı Canan Oytan ise, “Alanında yetkin isimlerin görüşleri ufkumuzu açıyor, Tevfik İlter hocamızı dinleme şansına sahip olan meslektaşlarımızın bakış açılarının değiştiğine inanıyorum” diye konuştu.

Zafer Özer