İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün hakemli ve uluslararası akademik dergisi YILLIK: Annual of Istanbul Studies’in 7. sayısı yayımlandı. Erken modern dönemden cumhuriyete uzanan araştırmaları bir araya getiren YILLIK 7, İstanbul’un toplumsal, kültürel ve mekânsal dönüşümlerini disiplinlerarası bir yaklaşımla ele alıyor; Osmanlı geç dönem mimarlık tarihine ilişkin yeni arşiv bulgularını da gün yüzüne çıkarıyor.
“YILLIK: Annual of Istanbul Studies 7”
Yayınevi: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yayınları
Çıkış Tarihi: Aralık 2025
Dil: Türkçe, İngilizce
İstanbul’un yazılı, sözlü ve maddi kültürlerini; tarihsel ve beşerî coğrafyalarını disiplinlerarası yaklaşımlarla ele alan YILLIK 7, erken modern dönemden cumhuriyete uzanan geniş bir zaman aralığında kentin toplumsal, kültürel ve mekânsal dönüşümlerine odaklanıyor. Disiplin, yöntem, dönem ve coğrafi kapsam açısından bugüne kadarki en geniş sayılardan biri olan yeni sayı, İstanbul çalışmalarına güncel ve çok katmanlı katkılar sunuyor. İstanbul çalışmalarına yenilikçi yaklaşımlar sunan hakemli makaleler bölümünde yer alan çalışmalar, erken modern dönemden günümüze uzanan geniş bir zaman aralığında İstanbul’u farklı açılardan değerlendiriyor. Yavuz Aykan, 1730 İsyanı etrafında İstanbul ile Paris arasındaki bilgi dolaşımını mikro-tarihsel bir perspektifle sunuyor. Utku Can Akın ve Mustafa Türkan ise Erken Kariyer Makale Ödülü’ne layık görülen çalışmalarında Boğaz’da yaşanan önemli bir deniz kazasını arşiv belgeleri üzerinden yeniden inşa ediyor. Edebiyat temelli çalışmalarda Gökay Kanmazalp, Galatasaray Lisesi çevresinde oluşan kentsel hafızayı vurgularken, Fatih Altuğ, Kadıköy’ü edebiyat ve mekân ilişkisi üzerinden inceliyor. İhsan Sefa Özer makalesinde bir mülkiyetin dönüşümünü kentsel tarih bağlamında izliyor. Görsel kültüre odaklanan makalelerde Gizem Aslan ve Ezgi Yavuz, sinemanın mimarlık tarihi açısından sunduğu imkânları tartışırken, Dilara Ulu, erken Cumhuriyet dönemi İstanbul’unu fotoğraf arşivi üzerinden ele alıyor. Akgün İlhan ise İstanbul’un su politikalarını politik ekoloji perspektifinden değerlendiriyor.
Suna ve İnan Kıraç Vakfı koleksiyonlarından eserlerin derinlemesine incelendiği Cabinet bölümünde Yavuz Selim Güler, erken yirminci yüzyıla tarihlenen Kütahya seramiklerinde anlatı resminin izini sürüyor; Minas Avramidis’in figüratif diliyle yerel üretim geleneğini buluşturan bu çalışmaların erken yirminci yüzyıl görsel kültürü ve anlatı pratikleri içindeki yerini tartışıyor.
Meclis bölümü İstanbul’un mimari mirasını, iklimsel ve siyasal dönüşümlerini, görsel temsil ve bellek pratikleri üzerinden ele alıyor. Paolo Girardelli, kamuoyunda Bulgur Palas olarak bilinen Bolulu Habip Bey Konağı’nın mimarının Alessandro Valeri olduğunu ortaya koyan arşiv bulgularını değerlendiriyor. Andrea Savorani Neri, bu keşfi görsel ve kişisel bir araştırmayla tamamlayarak ressam Salvatore Valeri ile Osmanlı ve Mısır coğrafyasında etkin olmuş fotoğrafçı Gabriel Lekegian’ın izini sürüyor.
Bölümde ayrıca Deniz Türker’in Yıldız Sarayı’ndaki restorasyon sürecini tarihsel bağlamı içinde değerlendirdiği; Muratcan Zorcu’nun 1828–1830 yılları arasındaki meteorolojik koşulları İstanbul’un iklim tarihine ışık tutan bir kaynak olarak ele aldığı ve Buket Coşkuner’in Palestine from Above sergisi deneyiminden hareketle gözetim, mekân ve tanıklık kavramlarını tartışmaya açtığı yazılar yer alıyor. Bizans mimarlığından Osmanlı entelektüel tarihine, çağdaş mimarlık sergilerinden çevresel tartışmalara uzanan on iki kitap ve bir sergi incelemesini içeren sayı, F. Elif Onay tarafından derlenen İstanbul Kaynakçası 2025 ile tamamlanıyor.
YILLIK 7’nin basılı versiyonuna Pera Müzesi Artshop, artshop.peramuzesi.org.tr ve kitapçılardan ulaşılabilir.