Kenneth Frampton’ın, mimarlık tarihyazımına yeni bir paradigma kazandırarak bir dönüm noktası oluşturan “Modern Mimarlık – Eleştirel Bir Tarih” adlı kapsamlı çalışması Arketon’un Türkçe mimarlık yazınına kazandırdığı kitaplar arasındaki yerini aldı. Frampton, modern mimarlık tarihinin en önemli eserlerinden biri olarak kabul edilen kitabın 2020 tarihli beşinci basımına, “Dünya Mimarlığı ve Modern Hareket” başlıklı yeni bir bölüm ekleyerek çalışmasının kapsamını küresel bir boyuta taşıdı.
“Modern Mimarlık – Eleştirel Bir Tarih”
Kitap
Yazar: Kenneth Frampton
Çeviri: Haluk Uluşan
Editörler: Amber Niksarlıoğlu Eroyan, Pınar Gökbayrak, Semire Bayatlı
Yayınevi: Arketon Yayınları
Basım Tarihi: Aralık 2025
Sayfa Sayısı: 740
Boyut: 23,5 x 15,5 cm
Arketon Yayınları‘nın genel yayın yönetmeni Aykut Köksal, kitabın sunuş yazısında şöyle diyor: “lk basımı 1980’de gerçekleşen Modern Mimarlık, yayımlandığı tarihten bugüne, yakın dönem tarihyazıcılarının kült metinlerinden birine dönüşmüş, Frampton’ın izini sürmek ya da onunla hesaplaşmak tüm tarihyazıcıları için kaçınılmaz olmuştur. Tarih okuması geniş bir kültürel bağlama oturan Frampton, Walter Benjamin’den Jürgen Habermas’a uzanan göndermeleriyle, mimarlık tarihyazıcılığına, ideolojik, ekonomik ve toplumsal bağlamı küresel bir çerçevede gören eleştirel bir bakış taşır. Sonraki basımlarda yer alan ve Frampton’ın eleştirel bakışının ana kavramına dönüşen ‘eleştirel bölgeselcilik’, 20. yüzyıl mimarlığının kırılma noktalarından biriyle birleşerek, mimarlık kuramına önemli bir katkı getirir. Geç modernizmin anonim içeriksizliğinin yerini modernizm sonrasının denetimsizliğine bıraktığı yıllarda, ‘eleştirel bölgeselcilik’, sığ bir bölgeselciliğin ötesine geçen, modernizmin evrenselci boyutunu, yerin, kültürün, iklimin ve topografyanın verileriyle buluşturan bir savı öne sürer.
Frampton, kitabın 2007 yılında gerçekleşen dördüncü basımına yazdığı önsözde, Gustav Adolf Platz’dan Reyner Banham’a, modern mimarlığın tüm kabul görmüş tarihçiliğinde rahatsız edici bir Avrupa merkezli önyargının göze çarptığını belirtir. Kendi çalışmasını da bu bağlamda özeleştiriye tabi tutan yazar, kitabın 2020 tarihli son basımına büyük bir bölüm ekleyerek çalışmanın kapsamını genişletiyor ve küresel modern mimarlığın özlü bir tarihini sunmaya girişiyor.
Modern mimarlık tarihyazımının ikonik bir yapıtı olan Modern Mimarlık, bu son biçimiyle güncel bir boyut taşıyor. Bu kitap, mimarlık tarihyazımına getirdiği yeni bakış açılarıyla, çağdaş dünya mimarlığının küresel tarihini incelemeye başlamak için mevcut olan en iyi kitaplardan biri, hatta en iyisi.”