Bu hafta mimarlık, kent ve kültür gündemi; üretimi destekleyen fon ve açık çağrılardan, kurumsal programlara ve yeni yayınlara uzanan bir hat üzerinde ilerliyor. Sanatçıların araştırma ve üretim süreçlerini güçlendirmeyi hedefleyen destek mekanizmalarıyla birlikte, kamusal alanı odağına alan ödül programları, uluslararası kurumların 2026 takvimleri ve Türkiye’nin mimarlık tarihine bakan yeni kitaplar, farklı ölçeklerde “başvuru”, “arşiv” ve “kamusal etki” başlıklarını birbirine bağlayan bir haftaya işaret ediyor.

Üretime doğrudan kaynak aktaran çağrılar açısından öne çıkan gelişmelerden biri, CultureCIVIC: Kültür Sanat Destek Programı kapsamında yürütülen Sanatsal Üretim Fonu oldu. Başvuruları 13 Ocak 2026 Salı, saat 18.00’de sona erecek fon, görsel sanatlar alanında çalışan bireysel sanatçılara ve birlikte üretim yapan gruplara proje başına en fazla 6.000 Euro destek sunuyor. 2028’e kadar iki açık çağrıyla toplam 40 projenin desteklenmesinin hedeflendiği programda, başvuru sahiplerinden görsel sanatlar alanında en az iki yıllık bir üretim geçmişi bekleniyor; resimden videoya, yerleştirmeden disiplinlerarası işlere uzanan geniş bir mecra aralığı başvuru kapsamına dahil ediliyor.

Bu destek ve açık çağrı gündemi, uluslararası kurumların 2026 programlarıyla genişliyor. Fondazione Prada, Milano ve Venedik’teki kalıcı mekânlarında Ocak 2026’dan itibaren kişisel sergilerden sinema programlarına, söyleşi serilerinden performanslara uzanan çok katmanlı bir takvim açıkladı. Programın Milano ayağında, Cisterna’da Mona Hatoum’un “Over, under and in between” başlıklı mekâna özgü projesi 29 Ocak–9 Kasım 2026 tarihleri arasında yer alırken; Venedik’te Bienal dönemine denk gelen “Helter Skelter: Arthur Jafa and Richard Prince” sergisi 9 Mayıs–23 Kasım 2026 arasında iki sanatçı arasındaki diyaloğu görünür kılmayı hedefliyor. Yılın ilerleyen döneminde Milano’da planlanan “Global Antiquity” sergisi ise 5 Kasım 2026–1 Mart 2027 tarihleriyle, farklı coğrafyalar arasındaki tarihsel etkileşimleri “küresellik” ve “küreselleşme” kavramları üzerinden tartışmaya açmayı amaçlıyor.

Kamusal alan tartışmaları da bu hafta bir başka başvuru çağrısıyla gündemde. CCCB tarafından yürütülen The European Prize for Urban Public Space’in 2026 edisyonu için başvurular açıldı; son tarih 26 Şubat 2026. Program, kamusal alanı yalnızca tasarım nesnesi olarak değil; iklim krizi, sosyal eşitsizlik ve ulaşımın dönüşümü gibi başlıklarla doğrudan ilişkili bir toplumsal zemin olarak ele alıyor. Bu edisyonda önemli bir değişiklikle, değerlendirmeye alınacak proje aralığı ilk kez beş yıla çıkarıldı; Ocak 2021–Aralık 2025 arasında tamamlanan işler başvurabiliyor. 

Haftanın yayın gündeminde ise iki farklı hat beliriyor: biri Türkiye’nin mimarlık ve planlama tarihine dönük bir arşiv çalışması, diğeri çağdaş kent okumalarını tipoloji üzerinden kuran yeni bir cilt. İtalya’nın Ankara Büyükelçiliği tarafından yayımlanan ve Ali Cengizkan’ın editörlüğünü üstlendiği “Türkiye’de İtalyan Mimarlar, Plancılar, Heykeltıraşlar / Cumhuriyetin İlk Elli Yılı (1923–1973)”, Aralık 2025 basımıyla, iki ülke arasında mimarlık ve kamusal sanat üzerinden kurulan uzun dönemli ilişkileri çok yazarlı bir çerçevede derliyor. Öte yandan Park Books’un yayımladığı “Typology IV: Tashkent, Genoa, Tbilisi, Casablanca”, Christ & Gantenbein’in Typology serisinin yeni kitabı olarak, dört kent üzerinden 20. yüzyılın hızlı dönüşümlerini tipoloji kavramıyla analiz ediyor; fotoğraf, plan ve çizimlerle belgelenen örnekler, kent morfolojisini okuma araçlarını güncel tartışmalara bağlıyor.

Daha fazlası için: bi-ozet.com