Salt, performans sanatçısı Moni’nin 40 yıl öncesine uzanan pratiğini kitaplaştırdı. 22 Ekim Çarşamba günü Salt Galata’da Moni ile küratör, yazar ve eğitmen Vasıf Kortun, sanatçının üretimleri ve kitap üzerine söyleşi gerçekleştirecek.
“Moni”
Kitap
Yayıma Hazırlayan: Sezin Romi
Editör: Başak Çaka
Yazılar: Aslıhan Demirtaş, Bora Gürdaş, Catherine Spencer, Moni Salim Özgilik, Sevi Bayraktar, Sezin Romi, Suzana Marjanić
Çeviri: Başak Çaka, Merve Ünsal
Tasarım: Ali Cindoruk
Dizgi: Destina Pütün
Yayın Asistanı: Mine Söyler
Sayfa Sayısı: 208
Söyleşi
Konuşmacılar: Moni Salim Özgilik, Vasıf Kortun
Tarih: 22 Ekim 2025 Çarşamba | Saat: 19.00
Yer: Salt Galata, Arap Cami, Bankalar Cd., Beyoğlu/İstanbul

Salt’ın yeni yayını Moni, 1985’te üretime başlayan performans sanatçısı Salim Özgilik’in, namıdiğer Moni’nin pratiğine odaklanıyor. Türkçe ve İngilizce dillerinde iki ayrı kitap olarak hazırlanan yayın, sanatçının işlerinin detaylı bir haritasını çıkarıyor. Moni Salim Özgilik işbirliğinde yürütülen proje, sanatçının Moni ‘89 adlı ilk kitabı ile 2020’de Salt Araştırma’da erişime açılan arşivini temel alıyor.
Moni, sanatçının resimden duvar resmine, enstalasyondan performans ve happening’e çeşitlenen üretimini sanat tarihi bağlamına yerleştiriyor. Yayın projesini yürüten Sezin Romi’nin belirttiği üzere, “2019’dan bu yana yürütülen araştırmayı yeni okuma ve yorumlamalarla zenginleştirme, performans sanatının tarihi ve farklı disiplinlerle ilişkisi üzerine çalışan araştırmacılar için de bir referans olma amacını taşıyor.”

Ali Cindoruk (KHORA) tarafından tasarlanan yayın, Moni’nin pratiği üzerinden Türkiye’de performans sanatının gelişimine dair ipuçları içeriyor ve özellikle genç sanatçılara nasıl alan açtığını vurguluyor. Aslıhan Demirtaş, Bora Gürdaş, Catherine Spencer, Sevi Bayraktar ve Suzana Marjanić’in yazılarını bir araya getiren yayında, Moni’nin Ankara’dan New York’a uzanan pratiği, bir dizi manifesto eşliğinde ürettiği işler üzerinden irdeleniyor.
Bora Gürdaş, Moni’nin Türkiye sanat tarihindeki az bilinen konumunu irdelerken Aslıhan Demirtaş, sanatçının Ankara’daki kamusal alanlarda icra ettiği işlerin başkentin dönüşümüyle kurduğu ilişkiyi ele alıyor. Catherine Spencer, Moni’nin buluntu nesnelere dayalı üretimlerini Allan Kaprow ve Carolee Schneemann’ın üretimleriyle karşılaştırmalı olarak inceliyor. Sevi Bayraktar, sanatçının pratiğini Türkiye’de sanat ve siyaset bağlamında değerlendirirken performans ve happening tarihine bakıyor. Suzana Marjanić ise Moni’nin işleriyle 1980’li ve 1990’lı yıllarda Hırvatistan’da yapılan performansların benzerliklerini işliyor; Group of Six Artists’in sokaktaki sergi eylemleriyle, Tomislav Gotovac’ın performanslarıyla kesişimlerini tartışıyor.
Moni tarafından yazımına 1989’da başlanan ve madde madde güncellemelerle 2025’e ulaşan bir biyografinin de sunulduğu yayında, inceleme yazılarına Sezin Romi’nin sanatçıyla yaptığı “Moni’nin Hikâyesi” başlıklı söyleşi eşlik ediyor.
Yayın kapsamında 22 Ekim Çarşamba günü saat 19.00’da Salt Galata’da bir söyleşi gerçekleştirilecek. Küratör, yazar ve eğitmen Vasıf Kortun‘un Moni Salim Özgilik ile bir araya geleceği etkinlikte, sanatçının Ankara’daki öğrencilik yıllarından günümüze uzanan pratiği ele alınacak.
Moni Salim Özgilik
1985’te Hacettepe Üniversitesi’ndeki jeoloji mühendisliği eğitimini yarıda bırakıp aynı üniversitenin Güzel Sanatlar Fakültesi’nde resim okumaya başladı. Ailesinden gelen ve “güçlü, kuvvetli, neşeli, benzersiz” anlamlarını taşıyan Moni mahlasını benimsedi. Kendi deyişiyle “atık objeler, kıyıdaki düşünceler, kitapta kalan kavramlar”dan yola çıkarak duvar resimleri, enstalasyon ve aksiyonlar ile performans ve happening’ler yaptı. Öğrenciliği döneminde üretimlerinin merkezinde bulunan Beytepe Kampüsü’nde sorgulayan, sorgulatan ve gündelik akışa müdahale eden işleriyle dikkati çekti.
