Kahve Dünyası’nın kâr amacı gütmeyen kamusal alanda güncel sanat projesi “Yanköşe”, 11’inci edisyonunda Alper Aydın’ın “Jeo-Atlas” isimli çalışmasına ev sahipliği yapıyor. Çalışmada Yanköşe duvarı dikey bir yeryüzüne dönüşerek insanın doğaya olan plansız ve kontrolsüz etkisi büyük bir enstalasyonla anlatılıyor.
Alper Aydın’ın “Jeo-Atlas (Geo-Atlas)” isimli çalışması Kıymet Altunyurt’un mimari desteğiyle hayata geçirildi. Ekim sonuna kadar sergilenecek projede Yanköşe duvarı, giderek azalan yeşil alanların bir temsilcisi olarak ortaya çıkıyor. Bu dikey yeryüzü üzerinde yer alan dozerler, insanın son dönemde doğaya olan etkisini bir imgeye dönüştürüyor. Çalışma, bu haliyle kentsel dönüşümün bir simgesi haline geliyor. Kontrolsüz yapılaşmayla bir kez daha yüzleşmeyi sağlayan çalışma, izleyicileri derin bir sorgulama ve içsel bir hesaplaşmaya davet ediyor.
Çalışmalarında doğada gözlem yaparak, yeni formlar yaratarak dönüşüm ve geçici izlerle sanatsal izlenimler oluşturan bir analiz yöntemi benimseyen sanatçı Alper Aydın, Jeo-Atlas ile bu geri dönülemez tahribata odaklanıyor. Aydın, çalışmayı şu sözlerle anlatıyor: “Jeo-Atlas, 2017 yılında gerçekleşen ‘İyi Bir Komşu’ başlıklı 15. İstanbul Bienali’nde, İstanbul Modern müzesinde yer alan, ‘D8M’ isimli enstalasyonumun devamı niteliğinde bir çalışma. O yıllarda Türkiye’nin her yerinde büyük inşaat projeleri vardı. Ülkeye her gelişimde kısa süre içinde büyük topografik değişimlerin olduğunu görmek beni şaşırtıyordu. Bu nedenle şehirlerin haletiruhiyesi üzerine yaklaşık 10 yıldır gözlem yapıyorum. ‘Amorfia’ gibi bazı projelerimde de şehirlerin kaybolan özünü aramaya çalıştığım zamanlar da oldu. Jeo-Atlas da bütün bu sürecin sonunda geldiğimiz noktanın bir anlatısı niteliğinde.”
Sanatın hesaplanarak, bilimsel ya da akademik olarak değil, aksine duyumsanarak ve sezgilerle yapıldığını vurgulayan Aydın, “Yanköşe’de şehre dokunan bir proje ile bu yapının bir parçası olmak gurur verici. Bulunduğu konum itibarıyla çok fazla insana temas eden projede beni en çok gururlandıran şey ise çocukların tepkisi oldu. Bir anda karşılarında 50 tane dozer oyuncağını gördükleri için etkilendiler. Jeo-Atlas, her ne kadar şehirlerin şu an içinde olduğu duruma vurgu yapan bir proje olsa da çocuklar ile yakın ilişki kurmasından dolayı oluşturduğum dilin karşı tarafa geçtiğini görmek ve bir farkındalık oluşturmak mutluluk verici.” diyor.
Proje Künyesi:
Jeo-Atlas / Geo-Atlas
Alper Aydın
Kıymet Altunyurt’un mimari desteğiyle,
Nisan-Ekim 2025
Seçici Kurul: Dilara Altınkılıç Kutmangil, Kaan Altınkılıç, Evrim Altuğ, Bülent Erkmen, Fatoş Üstek
Proje Koordinatörü: Tuna Ortaylı
Görsel Kimlik Tasarımı: BEK Tasarım
Prodüksiyon: OCD Works
Fotoğraf: Flufoto
Video: Volkan Özer
Alper Aydın
Ordu Güzel Sanatlar Lisesi’nden sonra Ankara Gazi Üniversitesi Resim Öğretmenliği Heykel Ana Sanat Dalı’ndan mezun oldu. 2010’da İtalya’da heykel, video ve performans pratikleri üzerine eğitim aldı. “Türkiye’de Yeryüzü Sanatı” başlıklı tezi ile Gazi Üniversitesi’ndeki yüksek lisans eğitiminin ardından 2019 yılında “Performans Olarak Beden ve Doğa Diyaloğu” teziyle Hacettepe Üniversitesi Heykel Bölümü’nde doktorasını tamamladı. Çalışmalarında içinde bulunduğu çevrenin fiziki koşulları ve doğanın kendine has akışını içselleştiren Aydın; heykel, yerleştirme, performans ve doğal malzemelerle yapılmış geçici düzenlemeler ile iç ve dış mekân deneyimini farklı boyutlara taşıyor. 2012 yılında Türkiye’nin en iyi 13 genç çağdaş sanatçısından biri olarak gösterilen Aydın’ın İstanbul Modern’den Yapı Kredi Koleksiyonuna kadar bir çok kurum ve özel koleksiyonda çalışmaları yer almaktadır. Paris, Berlin, Perugia, New York, İstanbul gibi birçok yerli ve uluslararası konuk sanatçı programına katılan Aydın, aynı zamanda SİS Konuk Sanatçı programının eş kurucularından biridir. Katıldığı sergiler arasında Kochi-Muziris Bienali (Hindistan, 2022-2023), Changwon Heykel Bienali (Kore, 2022), Mardin Bienali (2022), 15. İstanbul Bienali (2017), Capadox Çağdaş Sanat Festivali (Kapadokya, 2017), “Yok Olmadan”, İstanbul Modern (2016) ve 2023 yılında Ordu’da gerçekleştirdiği “Fata Morgana” isimli sergisi yer almaktadır.