Salt Araştırma, arşivlerinin önemli bir bölümünü oluşturan fotoğraf koleksiyonlarında; sanat, mimarlık, tasarım, kent, toplum ve ekonomi tarihi odaklı dijital ve basılı kaynakları bir araya getirerek Türkiye ve yakın coğrafyasının hafızasına katkıda bulunmayı amaçlıyor.

Yıllar içinde bağışlar ve yapılan alımlarla birlikte gelişen fotoğraf koleksiyonları, Salt Araştırma’daki arşivlerin önemli bir bölümünü oluşturuyor.

2000’li yılların başında Osmanlı Bankası Arşivi’ndeki personel ve şube fotoğraflarının kataloglanmasıyla başlayan süreçte oluşturulan Fotoğraf ve Kartpostal Arşivi, Osmanlı ve Türkiye kentlerini çeşitli dinamikleriyle anlamanın görsel ipuçlarını veriyor. Haneler ve Aileler Arşivi‘ndeki belgeler arasında bulunan fotoğraflar ise geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemlerinin toplumsal yaşamına ışık tutuyor, sıradan ve gündelik olanı görünür kılıyor.

Mimarlık ve Tasarım Arşivi’nde yer alan fotoğraflar, mimarların tasarımları ve uygulanan yapıları ile sınırlı kalmıyor. Profesyonel çalışmaları için topladıkları veya çektikleri kareler, eğitimcilik kariyerlerinde ders verirken kullandıkları görseller, mesleki gezilerinden fotoğraflar ve mimari fotoğrafçıların arşivlerinden seçkiler, kente dair farklı okumalar yapma olanağı sunuyor.

1950 sonrası Türkiye sanat tarihine odaklanan Sanat Arşivi ise sanatçıların işlerinden ve tarihî öneme sahip sergilerden fotoğraflar ile dönemin kültür ortamına dair görsel malzemeleri bir araya getiriyor.

Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü (IFEA), American Board of Commissioners for Foreign Missions (ABCFM) gibi kurumların farklı dönemlere odaklanan fotoğraf koleksiyonlarının yanı sıra günümüz fotoğrafçılarının arşivleri de Salt Araştırma’da çevrim içi erişime açık. M. Erem Çalıkoğlu‘nun 1982-1998 yıllarında Türkiye’nin kültürel ve doğal mirasını belgelediği kareler, ressam Eleonora Arhelaou‘nun 1970’li yıllardan 1998’e İstanbul’daki Rum mimari mirasının izini süren fotoğrafları, Gültekin Çizgen’in mimari fotoğraflarından bir seçki, foto muhabiri Ali Öz’ün Salt Araştırma korumasına verilen ve 2024 sonunda erişime açılması planlanan arşivinden 1980’ler Türkiye’sindeki yaşamı kayda alan sokak fotoğrafları, görsel malzemesi öne çıkan arşivlerden bazıları.

Salt Araştırma, fotoğrafı bulunduğu arşivden koparmadan, dar veya geniş bağlamını kurmaya çalışarak erişime sunuyor. Fotoğraflar, içinde bulundukları koleksiyonun diğer belgeleriyle ve daha genel anlamda arşivin bütünüyle ilişki içinde. Yazılı ve görsel belgeler birbirini besliyor, katmanlandırıyor ve araştırmaların derinleştirilmesine olanak tanıyor.

19. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu ile 20. yüzyıl Türkiye’sinde sanat, tasarım, yapılı çevre, toplum, eğitim ve üretime dair görsel malzeme; basılı fotoğraf, cam negatif veya pozitif, dia ve negatifin yanı sıra dolaşıma giren kartpostallar, fotokartlar, basından fotoğrafları da içeriyor.

Ayrıntılı bilgi: www.saltonline.org/tr