(Arter) Film Programı Ekim Ayında JONAS MEKAS RETROSPEKTİFİ’yle Başlıyor…

Jonas Mekas

Dolapdere’deki yeni binasının kapılarını eylül ayında açan Arter’in Film Programı dahilinde, haftalık düzenli film gösterimlerinin yanı sıra üç aylık süreçlerde tema veya yönetmen odaklı retrospektifler, söyleşi ve paralel etkinliklerle zenginleştirilmiş gösterimler düzenlenecek. 22 Ekim’de Jonas Mekas Retrospektifi’yle başlayacak olan program, bir hafta boyunca sanatçının üretimini kapsamlı bir çerçevede izleyiciyle buluştururken film gösterimlerine Mekas’ın çalışmalarına odaklanan paneller de eşlik edecek.

Jonas Mekas Retrospektifi avangard sinemanın en etkili temsilcilerinden biri olarak kabul edilen ve bu yıl 96 yaşında hayatını kaybeden Jonas Mekas’ın üretimine kapsamlı bir bakış sunacak. 1922’de Litvanya’da doğan Mekas, Nazi işgali sırasında tutuklanıp Hamburg’daki bir çalışma kampına götürüldü. Çalışma kampından kurtulup 1949 yılında New York’a gelen Mekas, kardeşi Adolfas’la birlikte Film Culture dergisinin yayımlanmasına katkı sağladı. John Lennon ve Andy Warhol’un da aralarında yer aldığı dönemin sanatçılarının üretimlerine önemli etkileri bulunan Mekas, “günlük” formatında çektiği belgesellerle gündelik gerçekliğin küçük parçalarını, kişisel deneyim, dokümantasyon ve anlatının bir karışımına dönüştürdü. Bağımsız filmlerin gösterimlerine ev sahipliği yapan Film-Makers’ Cinematheque’i ve bu projenin olgunlaşmasıyla hayata geçen Anthology Film Archives’ı kurdu.

22 Ekim’de başlayacak Jonas Mekas Retrospektifi kapsamında, Venedik Film Festivali’nde En İyi Belgesel Ödülü’nü kazanan Brig,1960’larda New York’taki avangard sanat ortamını epik bir bakışla ele alırken John Lennon, Yoko Ono, The Velvet Underground gibi aynı zamanda Mekas’ın dostları da olan sanatçılara yer veren Walden, Mekas’ın New York’a geldiği ilk yıllarda şehri keşfedişini, 1950’li ve 60’lı yıllarda canlanan film ve sanat çevrelerini belgeleyen Lost, Lost, Lost ile Jackie Kennedy ve ailesinin Andy Warhol’un evinde geçirdiği yazları kayıt altına alan This Side of Paradise filmleri gösterilecek. Arter Film Programı’nda, çalışmalarında deneysel sinemaya odaklanan bir akademisyen, yönetmen, yapımcı ve dağıtımcı olan Pip Chodorov’un Jonas Mekas ve Anthology Film Archives üzerine çektiği filmler de yer alacak. Pip Chodorov aynı zamanda 27 Ekim Pazar günü saat 18.00’de Çiğdem Öztürk’ün moderatörlüğünü yapacağı panelde Jonas Mekas’ın sanatçı kişiliği ve Anthology Film Archives’da bağımsız ve deneysel sinemanın korunması, araştırılması ve gösterilmesi için yaptığı çalışmalar üzerine konuşacak. 26 Ekim Cumartesi saat 18.00’de yapılacak “Seyir Halinde Hafıza” başlıklı panelde de yönetmen Burak Çevik ve sinema yazarı Abbas Bozkurt; Jonas Mekas’ın filmlerinin, aralarında Maya Deren, Stan Brakhage, Gregory Markopoulos, Kenneth Anger, Andy Warhol ve George Maciunas’ın da bulunduğu avangard sinemacı ve sanatçılardan, Beat Kuşağı’ndan, 50’lerden 70’lere New York sanat çevresini sürekli canlı kılan enerjiden nasıl ilham aldığı üzerine konuşacaklar.

Film programı Jonas Mekas Retrospektifi’nin ardından 29 Ekim’den itibaren her hafta salı günü Sevgi Gönül Oditoryumu’nda, Arter koleksiyonundan oluşturulan sergiler Saat Kaç? ve Kelimeler Pek Gereksiz’e paralel olarak düzenlenecek gösterimlerle devam edecek. Sergilerin kavramsal çerçevelerini oluşturan ritim, mekân, kişisel tarih, anlatılar, film hafızası, izler, arkeoloji gibi temalar etrafında tasarlanan programda Agnes Varda, Chantal Akerman, Alain Resnais, Chris Marker, Laurie Anderson ve Apichatpong Weerasethakul’un otuza yakın filmi gösterilecek.