Betonart’ın Yağmur Yıldırım konuk editörlüğünde hazırlanan 81. Sayısı, mekânı modernizm ve toplumsal cinsiyet bağlamında değerlendirirken mimarlık alanında kapsayıcılık ve görünürlük tartışmalarını da masaya yatırıyor.
Konuk editör Yağmur Yıldırım, giriş yazısında temayı şöyle açıklıyor:
“(…) Betonart’ın bu sayısını, modernizm ve toplumsal cinsiyet konusunu mekân odağında farklı veçheleriyle ele alan çok sesli, disipliner sınırları aşındıran, “başka türlü” tarihyazımlarını ve temsilleri davet eden kıymetli katkılarla oluşturduk. Cumhuriyetin 100. yılını geride bıraktığımız bu dönemde, Türkiye’nin modernleşme serüvenini ve mekân(sallık)larını farklı perspektiflerle, başka yerlerin farklı bağlamlarıyla beraber anlamayı, bugünü anlamlandırabilmek için çok önemsiyoruz. Öte yandan, bugünün toplumsal-ekonomik-ekolojik krizler dünyasında daha barışçıl ve sürdürülebilir bir gelecek için başka bir mimarlık (tarihi) dağarcığı oluşturmanın aciliyetine de dikkat çekmeyi umuyoruz. (…)”
Sayıda Şebnem Yücel, 2003 ve 2023’te kaleme aldığı iki farklı metin üzerinden geçen 20 yılda “mimar” tanımının nasıl dönüştüğünü sorguluyor.
Tuna Öğüt, yazısında modernite ve toplumsal cinsiyet üzerine akademik literatürdeki bazı yeni yönelimleri inceliyor.
Işıl Çokuğraş; içinde bulundukları koşullarda zorlu mücadeleler vermiş, bazen de yenilmiş; toplumsal sorunların ve politikanın aktif bir parçası olmuş, “modernizmin öteki kadın mimarları”nı kaleme alıyor.
Defne Karaosmanoğlu, Bahar Emgin ve Leyla Bektaş Ata, teknolojinin kadınların özgürleşmesi konusunda neler vadedip neler yapmadığı/yapamadığı konusunu tartışmaya açıyor.
Müge Cengizkan, “Cumhuriyet Kadınları Sahneye Çıkıyor!” Sergisi kapsamında Türkiye, Almanya ve Avusturya’dan Erken Cumhuriyet Dönemi’nde Türkiye’de aktif olan kadınları odağına alan araştırmalarını paylaşıyor.
Gülsüm Baydar, Didem Kılıçkıran ve Belgin Turan Özkaya sayı teması “Modernizm ve Toplumsal Cinsiyet” kapsamında yöneltilen soruları cevaplıyor.
Metehan Özcan, yapay zekâ yardımıyla oluşturulmuş görseller ile terk edilmiş mekân fotoğraflarından oluşan kolajlarıyla, dikkatleri kentsel dönüşüme giren ve yıkılacak olan yapılara çeviriyor.
Burkay Pasin, bilgi üretimi bağlamında tarihin kuirleşmesi, mekânın kavramsallaştırılmasında mimarlığın kuirleşmesi ve kişisel anlatıların yeniden yorumlanması ve yeniden sunulması yoluyla tarihsel araştırma yöntemlerinin kuirleşmesi odağında kuir bir mimarlık tarihyazımı olasılığını tartışıyor.
Deniz Hasırcı, 7-8 Mart’ta Lizbon’da gerçekleşen, “Modernist women interior designers and artists: to deepen the reading of the different expressions of female creativity” konferansına dair notlarının yanısıra kadın içmimar ve sanatçılar odağında çeşitli katmanlı konulara değiniyor.
Başak Deniz Özdoğan, yazısında 19. yüzyıl İstanbulu’nun manzara tasvirlerini dönemin kadın anlatıcılarının gözünden aktarıyor.
Sevil Enginsoy Ekinci, “kitap okuyan kadın”a atfedilen toplumsal değerleri Osman Hamdi Bey’in resimlerine konu olan yüzüstü uzanmış kitap okuyan kadınlar bağlamında değerlendiriyor.
Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası’nın katkılarıyla Yapı Tasarım Yarışması’na özel hazırlanan bölümde ise yarışmanın 2023 öğrenci kategori birincisi “Harmoni” projesini, tasarımcıları Sude Turan, Kayra Suner ve Tugay Tuncay Can anlatıyor.
81. sayının kapak görseli ise Metehan Özcan imzası taşıyor.
Betonart’ın eski ve yeni sayılarını www.rob389.com ve www.shopier.com/binat adreslerinden satın alabilirsiniz.
2017 yılı ve sonrasına ait sayılara, AppStore veya Google Play üzerinden Türk Telekom E-Dergi, Vodafone dMags Dergi ve Press Reader uygulamalarını indirerek ya da idealonline.com.tr adresinden ulaşabilirsiniz.
Betonart’ı Facebook, X, Instagram ve LinkedIn hesaplarından takip edebilirsiniz.