Mimar, editör, tasarım yöneticisi Banu Uçak’ın, Yalın Mimarlık’ın mimari üretimini geniş bir perspektifte kaleme aldığı, YEM Yayın tarafından yayınlanan “Yalın Şeyler” kitabı, Salt Galata’da mimarlık, tasarım, kültür sanat ve iş dünyasını bir araya getiren toplantıda tanıtıldı.
Mimar Ömer Selçuk Baz’ın Viyana’dan Türkiye’ye dönüşüyle başlayan ve Şehir Plancısı Okan Bal ile birlikte kurdukları Yalın Mimarlık çatısı altında üretimini geniş bir perspektifte ele alan ve YEM Yayın tarafından yayınlanan “Yalın Şeyler” kitabı; mimar, editör, tasarım yöneticisi Banu Uçak tarafından kaleme alındı. Mimarlık, tasarım, kültür sanat ve iş dünyasının ileri gelenleri ile basın mensuplarının katılımıyla, 11 Aralık 2025’te Salt Galata’da gerçekleştirilen kitap tanıtım toplantısı, etkinlik sponsoru olarak Kalebodur’un destekleriyle tamamlandı.
Yalın Mimarlık’ın mimari üretiminin hem düşünsel altyapısını hem de tasarlama ve inşa etme süreçlerini geniş bir perspektifte, çoğunlukla sahada yerinde irdeleyerek ele alan kitap, yazar Banu Uçak’ın kişisel okumasıyla, ekibin projelerini “Arketipler”, “Anlatılar: Hikâyeleşmiş Mekân”, “Örüntüler”, “Müşterekler”, “Doğa ile Diyalog”, “Tektonik Anlatılar” ve “İşbirliği: Yaparak Öğrenmek” başlıkları altında tartışmaya açıyor; Ömer Selçuk Baz’ın, doğduğu yer olan Antakya’yı da yerle bir eden 6 Şubat Depremi sonrasında, deprem gerçeğinin hem kendilik algısını hem de mimarlığa bakışını nasıl dönüştürdüğünü anlatan “Açık Yara” başlıklı metniyle son buluyor.
Esnek kurgusuyla farklı okumaları mümkün kılan kitap, tek bir projenin izini farklı bölümlerde sürmeye de benzer tavırları olan işleri birlikte değerlendirmeye de imkân tanıyor. “Yalın Şeyler”, coğrafyanın sert gerçeklikleri içinde özgün üretim arayışındaki bir ekibin işlerini ve bu işlerin mimarlığın temel meseleleriyle buluştuğu noktaları görünür kılıyor. Kurgusunun, anlatım dilinin yanı sıra özgün iç sayfa, kapak ve cilt tasarımına sahip olan kitabın tasarımcısı Okay Karadayılar.
“Yalın Şeyler” tanıtım gecesindeki konuşmalar, Yalın Mimarlık ortağı mimar Ömer Selçuk Baz ve yazar Banu Uçak’ın konukları selamlamasıyla başladı. Ardından ikili, geceye etkinlik sponsoru olarak destek veren Kalebodur markası adına Kaleseramik Pazarlama Direktörü Zeliha Yurdatap’ı sahneye davet etti. Yurdatap yaptığı konuşmasında şunları söyledi; “Ömer Selçuk Baz, içinde bulunduğu coğrafyanın kültüründen, dertlerinden, insanından ve ihtiyaçlarından kopmadan üretim yapabilen; mekânı olduğu yerin ruhundan uzaklaştırmayan bir mimar. Bu yönü, bizim de malzemeye, mekâna ve kültürel hafızaya dair benimsediğimiz yaklaşımla ortak bir zemin yaratıyor. Uzun süredir işlerini yakından takip ediyoruz; onun Çanakkale’den doğan bir marka olarak Troya Müzesi projesinden sonra ise çok daha farklı, özel bir bağ kurduk. Troya Müzesi’nin ulusal ve uluslararası pek çok ödül almasında üretim süreçlerine destek vermekten; bu başarıların takdim edildiği törenlerde yer almaktan ayrıca gurur duyduk. ‘Yalın Şeyler’ ile başlayan bu yeni serüvenin, mimarlık ortamında hem düşünsel hem de kültürel olarak yeni tartışmalar açacağına; Ömer Selçuk Baz’ın pratiğine farklı bir okuma derinliği katacağına inanıyoruz. Bugün burada, Salt’ın bu değerli mekânında bir araya gelmek bizim için ayrı bir anlam taşıyor. 2011’de kurulan Salt ile 2012’den bu yana çeşitli sergi ve konuşma programlarını birlikte hayata geçiren bir kurum olarak, Salt Araştırma Mimarlık Arşivi’nin destekçisi ve uzun süredir kıymetli paydaşlarından biri olmaktan büyük mutluluk duyuyoruz. Bu nedenle bugünün bizim için çok özel bir yeri var.”
Konuşmasında, Yalın Mimarlık’ın işlerinin kamusal vurgusu, özgünlüğü ve sürekliliği üzerine eğilmenin değerli olacağına inanarak yazmaya başladığını ifade eden Banu Uçak, kitabı ve içeriğini şöyle anlattı: “Şüphesiz, Yalın Şeyler son derece kişisel bir okuma. Bizim coğrafyamızda gündelik yaşamın ağır koşullarının, siyasetin ve ekonominin biçimlendirdiği sert bir mimarlık ortamı var. Yalın Şeyler’de bu ortamda özgün bir mimarlık üretme gayretindeki ekibin işlerini, mimarlığın temel meseleleriyle buluşturarak tartışmaya açmaya çalıştım. Kitabın bölümleri bir yandan Yalın Mimarlık’ın tasarım reflekslerine dair kişisel sözlüğümü oluşturuyor, bir yandan da projeleri coğrafyanın ötesinde mimarlığın temel kavramlarıyla ilişkilendiriyor. Kitapta belirlenen temaların birden fazlası için güçlü örnek olan bazı yapılar farklı bölümlerde, farklı özellikleri ve hâlleriyle karşımıza çıkıyor. Yalın Şeyler’i okurken, tek bir projenin izini değişik bölümlerde sürebilir ya da benzer tavırları olan işleri birlikte değerlendirebilirsiniz. Alternatif okumalara açık, esnek bir kurgusu olan kitabın dolambaçlı, subjektif ve hatta spekülatif sayılabilecek bu okuma biçiminin okurda da karşılık bulmasını diliyorum…”
Troya Müzesi, Merkez Bankası Bursa Şubesi, Manisa Kurtuluş Müzesi, Zonguldak Mağaraları Ziyaretçi Merkezi, Hatay Arkeoloji Müzesi gibi son dönemin birçoğu ödüllü projelerinin mercek altına alındığı kitaba ilişkin Ömer Selçuk Baz ise konuşmasında şunları söyledi: “Bu kitap mimarlık gibi, ortaklık gibi, ofis gibi ve işbirliklerimiz gibi… Bizim gibi… Banu ile ilk konuşmalarımızdan itibaren bunun normal bir kitap olamayacağını anlamıştım. Kitaptaki ilk fikri ile Banu, pek çok işimizde yaptığımız bir şeyi, gizlice bize karşı yaptı. Konuyu, yaklaşımı, yapıyı, problemi tersyüz etti. Önerdiği şey bir kitaptı ama sıra sıra projelerin olduğu bir portfolyo değil. Tarih kitabı gibiydi, doğa okuryazarlığı makalesi gibiydi, yapı bilgisi fasikülü gibiydi, şantiye defteri gibiydi. Ama tam olarak hiçbiri değildi ve hepsiydi! ‘Tuhaf’ spekülatif parçaların bir araya getirdiği bir bütündü. Bu hâliyle kitap, yazarın, fasiküllerden ve bölümlerden oluşan, kendine özgü tek defalık bir okumasıydı. Ve ayrıca okuyucuların kendi zihinlerinde başka şekillerde birleştirmelerine de açık bir bulmaca gibiydi.”
Banu Uçak
Mimarlık lisans eğitimini Yıldız Teknik Üniversitesi’nde, yüksek lisansını İstanbul Teknik Üniversitesi’nde tamamladı. On yıl boyunca Yapı-Endüstri Merkezi’nde düzenlediği konferanslar, yarışmalar ve etkinliklerle mimarlık kültürünün gelişimine katkıda bulundu. Ardından Seranit’te Genel Müdür Yardımcısı, Ferko İnşaat’ta Genel Müdür olarak görev yaptı. Sonrasında serbest danışman olarak yatırımcılara konsept geliştirme, müellif seçimi, tasarım yönetimi, pazarlama ve marka iş birlikleri alanlarında destek verdi. Beş yıl aralıksız olarak Özyeğin Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nde stüdyo yürütücülüğü yaptı. On yıldır Dünya Mimarlık Festivali jürisinde, 15 yıldır ise Ağa Han Mimarlık Ödülü nominatörleri arasında yer alıyor. 2017’de TRT için “İzdüşüm” adlı iki bölümlük mimari belgeseli, 2022’de ise “Ustalara Saygı” adlı yedi bölümlük seriyi hazırlayıp sundu. Mimarlık ve kent üzerine yazılar yazıyor, konuşmalar yapıyor, belgeseller üretiyor.
Ömer Selçuk Baz
1978 yılında Almanya’nın Nürnberg şehrinde dünyaya geldi. İlk, orta ve lise öğrenimini Antakya’da tamamladı. Lisans eğitimini 2002 yılında Bursa Uludağ Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nde bitirdikten sonra, Viyana Teknik Üniversitesi’nde yüksek lisans çalışmalarına başladı. Öğrenciliği sırasında çeşitli ulusal ve uluslararası yarışmalarda ödüller kazandı. Viyana’daki yüksek lisans çalışmalarına paralel olarak, Atelier Stelzhammer’de dört yıl boyunca çalıştı. 2005 yılında Türkiye’de açılan T.C. Merkez Bankası Bursa Şubesi Yarışması’nda birincilik ödülünü kazanarak Türkiye’de faal olarak mimarlık yapmaya başladı. İstanbul Kültür Üniversitesi ve Bilgi Üniversitesi yüksek lisans programlarında stüdyo yürüttü. Ulusal ölçekte çeşitli yarışmalarda ve ödül organizasyonlarında jürilik yaptı. T.C. Merkez Bankası Bursa Şubesi (1. Ödül), Troya Müzesi (1. Ödül), Riyad Camisi (1. Ödül), Kapadokya Müzesi, Zonguldak Mağaraları Ziyaretçi Merkezi, Kore Savaşı Anma Alanı ve Ziyaretçi Merkezi (1. Ödül) Yalın Mimarlık ekibi ile üretilen başlıca projeleridir. “Yapı” dalında üç kez Ulusal Mimarlık Ödülü vr “Europen 40 under 40” ödülünü kazandı. Ayrıca UNESCO’nun desteği ile Paris Mimarlık Merkezi’nin verdiği, Uluslararası Sürdürülebilir Mimarlık Ödülü’ne 2022 yılında lâyık görüldü. 2011 yılından bu yana şehir plancısı ortağı Okan Bal ile birlikte kurdukları Yalın Mimarlık çatısı altında çalışmalarına devam ediyor.
Okan Bal
1967 yılında Adana’da doğdu. İlkokulu İznik’te, ortaokul ve lise öğrenimini ise Düziçi ve Adana’da tamamladı. 1983’te ODTÜ Makine Mühendisliği’nde başladığı üniversite eğitimini 1990 yılında ODTÜ Şehir ve Bölge Planlama Bölümü’nden mezun olarak tamamladı. 1983-2005 arasındaki gençlik yıllarını Ankara’da geçirdi. Çocukluğunun İznik’te geçmiş olmasını, mezun olduğu Adana Motor Meslek Lisesi’nde aldığı eğitimi, ODTÜ’de ve Ankara’da geçen yıllarını hayatının şekillenmesinde her zaman büyük bir şans olarak gördü. Üniversite eğitiminin ardından 1990 yılında kendi planlama ofisini açtı. İlk birkaç yıl şehir plancısı olarak çalıştı. Daha sonra proje ve yatırımlar koordinatörü, kurumsal ilişkiler direktörü olarak görev yaptı. Genellikle organize sanayi bölgelerinde ve turizm alanlarında yaptığı planlama çalışmalarına ek olarak, kent bütününe yönelik imar planları ve kentsel tasarım çalışmaları yaptı. 2005 yılında İstanbul’a yerleşti ve Deniz Ünsal ile birlikte Rota Proje’yi kurdu. 2007 yılından bu yana, ortağı Ömer Selçuk Baz ile birlikte girdikleri yarışmalarda ulusal ve uluslararası nitelikte ödüller kazanan Okan Bal, bugün de Yalın Mimarlık çatısı altında çalışmalarını sürdürüyor.
Yalın Mimarlık
Ömer Selçuk Baz ve Okan Bal, 2011 yılında kurdukları Yalın Mimari ve Kentsel Tasarım ofisi ile meslek pratiklerini mimar ve plancı olarak bir araya getirdiler. Yalın Mimarlık, bulunduğu coğrafyada zamana ve yere özgü bir mimarlık üretmeye odaklanıyor. Yalın Mimarlık, kurulduğu günden bu yana kamu ve özel sektör için çeşitli büyüklüklerde ve programlarda yüz otuza yakın mimari proje tasarladı. Ulusal ve uluslararası çeşitli yarışmalarda ödüller kazanıp uygulamalar yaptılar. Projeleri arasında, Avrupa Müze Forumu tarafından 2020 yılında Avrupa Yılın Müzesi Ödülü’nü de kazanan Troya Müzesi, yine ödüllü projeleri Zonguldak Mağaraları Ziyaretçi Merkezi, Manisa Kurtuluş Müzesi, Keçi Evi, Riyad Camisi, Çanakkale Gazievi, TCMB Bursa Şubesi (Ulusal Mimarlık Ödülü), Olivelo, Kapadokya Bölge Müzesi, Konya Şehir Kütüphanesi gibi projeler yer alıyor.