Günümüzde yaygın biçimde kullanılan bilgi görselleştirme (infografik) uygulamalarının yenilikçi bir anlayış olarak Osmanlı’nın son yıllarında kullanıldığını biliyor muydunuz? Küratörlüğünü Ömer Durmaz’ın yaptığı “Gözlere Konuşmak” sergisi, bilginin görselleştirilmesinin, özellikle Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet dönemlerindeki erken örneklerini inceliyor. Sergi, istatistiki verinin aktarılmasında, sanılandan çok daha önce ve bilinçli olarak ‘grafik’ yöntemlerden yararlanıldığını belgeliyor ve sonuçları ‘grafik tasarım tarihi’ açısından değerlendiriyor.
İki bölümden oluşan serginin ilk bölümü, 1910-1950 arasını eksene almakla birlikte, ön-tarih araştırmaları açısından 1910 öncesine de uzanıyor. “Bürokratik Reform” ve “İktisat Savaşları” başlıkları altında, konunun ortaya çıkışını ve süreci belirleyen dinamikleri inceliyor. Meselenin siyasi rejimin bir propaganda aracına dönüşümünü de ele alıyor. Veri görselleştirme ile infografiklerin gündelik hayata ve iletişime yansımaları da serginin bu bölümünün önemli bir parçası.
O günkü grafikler bugün yapılmış olsaydı!
Serginin ikinci bölümünde, 1920’lerde kapağında sıradışı veri görselleştirme örnekleri kullanan Ceride-i Adliye dergisinin bir vaka olarak incelemesi var. Bu bölümde veri görselleştirme ve infografik alanlarıyla doğrudan ilgilenen 10 tasarımcının* 10 Ceride-i Adliye kapağını latin harflerine ve bugünkü türkçeye uyarladığı çalışmaları görmek mümkün. Hazırladıkları ‘hareketli–grafik’ videolar, bir anlamda 2017’den 1920’lere meslekî bir anlam köprüsü oluşturmuş. 18 Mayıs Perşembe günü Studio-X’te açılacak sergi, 7 Temmuz’a kadar gezilebilir.
* Sergiye Katılan Tasarımcılar: Barış Atiker, Daniele Savasta, Deniz Cem Önduygu, Emrah Kavlak, Emre Parlak, Gökhan Ersan, Mahir Yavuz, Mehmet Gözetlik, Tuğcan Güler, Ziyacan Bayar
Küratör Hakkında:
Ömer Durmaz; grafik tasarımcı, bağımsız editör ve akademisyen. Lisans ve yükseklisans eğitimini Dokuz Eylül Üniversitesi’nde grafik tasarım üzerine tamamladı. İzmir ve İstanbul’da reklam ajanslarında çalıştıktan sonra mezun olduğu bölümde öğretim görevlisi oldu. Son altı yıldır grafik tasarımın Türkiye’deki tarihini belgelemeye çalışıyor.
Studio-X Istanbul:
Columbia Üniversitesi’nin bir girişimi olarak dünyanın sayılı kentlerinin ardından İstanbul’da kurulan Studio-X Istanbul, kentin bugün ve gelecekte karşılaşacağı sorunları tanımlamayı ve çözümleri için yeni düşünce biçimleri üretmeyi hedefliyor. Bu doğrultuda Studio-X Istanbul uzmanlar, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve yerel yönetimler arasında bilgi alışverişini sağlayacak yeni bir platform oluşturuyor. Öncü sponsor Borusan Holding dışında Enka Vakfı ve ATÜ Duty Free’nin de sponsorluğunu üstlendiği Studio-X Istanbul, Columbia Üniversitesi’nin tüm fakülteleriyle projeler sürdüren, Columbia Global Centers | Turkey ile beraber çalışıyor.
Adres: Studio-X Istanbul Meclis-i Mebusan Caddesi 35A 34433, Salıpazarı, İstanbul