Özbekistan’ın başkenti Taşkent’in 1960’lardan 1990’ların başına uzanan modern mimari mirası, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alındı. Karar, UNESCO Dünya Mirası Komitesi’nin Güney Kore’nin Busan kentinde düzenlenen 48. oturumunda açıklandı.
Listeye giren alan kapsamında, kentin mimari kimliğini oluşturan 10 önemli yapı yer alıyor. Sivil yapılar, kültür merkezleri, bilim kurumları ve konutlardan oluşan seçki; 20. yüzyıl modernizminin Orta Asya’daki özgün yorumlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Özbekistan Sanat ve Kültür Geliştirme Vakfı Başkanı ve Özbekistan UNESCO Ulusal Komisyonu Başkanı Gayane Umerova, kararın Taşkent’in yakın mimarlık tarihini dünya mirası anlatısına dahil ettiğini belirterek şunları söyledi: “Bu yapılar, Taşkent’in mimari aracılığıyla kamusal yaşamı, kolektif kimliği ve geleceği nasıl hayal ettiğini anlatıyor. UNESCO tarafından tanınmaları, aynı zamanda bu mirası koruma ve gelecek nesillere aktarma sorumluluğunu da beraberinde getiriyor.”
Taşkent modernizminin uluslararası tanınırlığa ulaşmasının arkasında uzun soluklu bir araştırma süreci bulunuyor. Projenin ilk adımı, 2021 yılında Özbekistan Sanat ve Kültür Geliştirme Vakfı (ACDF) tarafından başlatılan “Tashkent Modernism XX/XXI” araştırma projesiyle atıldı. Milano merkezli mimarlık ve tasarım stüdyosu GRACE koordinasyonunda yürütülen çalışmaya; Milano Politeknik Üniversitesi, mimarlık tarihçisi Boris Chukhovich, Laboratorio Permanente, Novaya Zemlya ve fotoğrafçı Armin Linke gibi uluslararası isimler katkı verdi.
Taşkent’te Yer Alan UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki 10 Yapı
Panoramic Cinema, 1964 |Vladimir Beryozin
Lenin Museum, 1970 | Yevgeny Rozanov ve Vsevolod Shestopalov
Central Exhibition Hall of the Academy of Arts, 1974 | Rafael Khayrutdinov and F Tursunov, 1974
State Museum of Arts, 1974 | Iskander Abdulov and Anatoly Nikiforov
State Circus, 1976 | Genrikh Aleksandrovich and Gennady Masyagin
Chorsu Market, 1980 | Vladimir Azimov and Sabir Adylov
People’s Friendship Palace, 1981 | Yevgeny Rozanov
Metro station Prospekt of Cosmonauts, 1984 | Spartak Ziganshin
Zhemchug, 1985 | Ophelia Aidinova
Heliocomplex Sun, 1987
Ayrıntılı bilgi için: whc.unesco.org